Reksio – pies-legenda polskiej kinematografii, przyjazny łaciaty kundel - to postać niezwykle popularna nie tylko w Polsce, ale nawet w... Chinach. Mało kto wie, że twórca tej kreskówki, Lechosław Marszałek pochodził z Suwałk.
Lechosław Marszałek urodził się 27 marca 1922 roku, prawdopodobnie w domu przy ulicy Tadeusza Kościuszki 27. Był jedynym synem Wincentego i Jadwigi z domu Henrici. Wincenty Marszałek pochodził z Kruszyna obok Piotrkowa, a w Suwałkach prawdopodobnie służył w wojsku. Był synem Wojciecha i Józefy z domu Proszowskich. Rodzina ze strony matki to Suwalczanie od kilku pokoleń. Ewangelickie wyznanie przodków wskazuje, że Henrici byli zapewne potomkami niemieckich osadników z końca XVIII wieku. Młodzi mieszkali na piętrze rodzinnej kamienicy, parter zajmował zaś ojciec Jadwigi – Henryk Teodor Henrici. Dziadek Lechosława Marszałka odziedziczył po swoim ojcu Juliuszu nie tylko wybudowaną przez niego pod koniec XIX w kamienicę, ale i zawód: był piekarzem i mistrzem cukierniczym. Piekarnia mieściła się w piwnicy kamienicy, a na parterze mała kawiarnia.
Lechosław uczęszczał do gimnazjum im. Karola Brzostowskiego w Suwałkach. Po śmierci męża, Jadwiga sprzedała cukiernię i utrzymywała się głównie z udzielania lekcji gry na fortepianie dzieciom i młodzieży. Lechosław w tym czasie przygotował swój pierwszy animowany film Kozaczek. Okazał się on sukcesem i zdobył w 1954 r. nagrodę na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Karlovych Varach. W latach 60. XX wieku do syna w Bielsku-Białej dołączyła matka Jadwiga. Suwalczanin rozwijał swój talent jako animator, scenarzysta oraz autor opracowań plastycznych. L. Marszałek był laureatem wielu nagród festiwalowych krajowych (Kraków, Poznań, Łódź) i zagranicznych (Karlove Vary, Wenecja, Gijon, Teheran, Mannheim, Moskwa, Giffon), a najwięcej sławy przyniósł mu cykl filmów o Reksiu.
A jak pojawił się pomysł na Reksia?
Nasz dom, jak tylko sięgam pamięcią, zawsze był pełen zwierząt. Psy, koty, wyrzucone z gniazd pisklęta, sroki, jeże, wszystko, co chore, bezdomne, opuszczone, skrzywdzone przez ludzi, znajdowało u nas schronienie. Dlatego miłość do zwierząt pozostała mi na całe życie. (…) A z „Reksiem” to było tak: miałem sukę Trolę (terier ostrowłosy). Nie musze dodawać, że było to stworzenie najinteligentniejsze, najwierniejsze, najmądrzejsze i w ogóle… Jej to właśnie sprawki – reakcje, figle, stosunek do człowieka, zacząłem opowiadać w filmach, aż powstała z tego seria. Lechosław Marszałek z Trolą – pierwowzorem Reksia. Lechosław Marszałek w wywiadzie do „Za i Przeciw”, nr 9, 2.03.1980
Reksio po raz pierwszy pojawił się telewizji w 1967 roku. Odwaga, umiejętności rozjemcy, przeżywane przygody i pouczające historie (np. dlaczego nie należy unikać wody i mydła) uczyniły z sympatycznego psa popularną postać. W wytwórni w Bielsku-Białej powstało 68 odcinków kreskówki:. Powstała także jej angielska wersja, a rekordy popularności bije cykl gier komputerowych o psie.
Lechosław Marszałek zmarł 26 marca 1991 r.
Jedynym śladem, jaki pozostał w Suwałkach po rodzinie Henricich jest nagrobek na cmentarzu ewangelickim przy ulicy Zarzecze. Najstarszą osobą jest Fryderyka Jelonek, z domu Passeur (zm. 1914) – prababka Lechosława po kądzieli, wraz z mężem, Janem Jelonkiem (zm. 1917). Pochowana jest też babka Ludwika Fryderyka z domu Jelonek i dziadek, Henryk Teodor Henrici (oboje ze strony matki), a także bracia matki Lechosława: Adam, Waldemar i Ernest Henrici.
Jest jednak szansa, że w Suwałkach będziemy mogli dowiedzie się więcej o sympatycznym psie i jego twórcy. W muzeum im. Marii Konopnickiej ma powstać wystawa poświęcona pamięci Lechosława Maszałka, składająca sie z pamiątek udostępnionych przez jego rodzinę. Tymczasem pamięć o nim popularyzuje Stowarzyszenie Pastwisko.org ,organizując m.in. konkursy (czyt.: http://www.suwalki24.pl/index.php/200810203356/-Reksio-bohaterem-konkursow.html) i porządkując groby rodziny Henrici:
Stowarzyszeniu Pastwisko.org życzymy powodzenia w działaniach, a suwalskim radnym i władzom miasta podsuwamy kilka pomysłów na promocję miasta: odsłonięcie tablicy pamiątkowej na kamienicy przy ul. Kościuszki 27, nadanie ulicom imienia Lechosława) Marszałka i Reksia, postawienie pomnika Reksia (stawiają już go władze Bielsko-Białej, uczynienie Reksia jedną z maskotek Suwałk, czy też organizacja festiwalu nostalgicznych kreskówek im. Lechosława Marszałka.
Lista przygód Reksia oraz osoba użyczająca mu swego głosu: 1. Reksio poliglota - Lechosław Marszałek 2. Reksio marzyciel - Lechosław Marszałek 3. Reksio wychowawca - Lechosław Marszałek 4. Reksio obrońca - Lechosław Marszałek 5. Reksio dobroczyńca - Lechosław Marszałek 6. Reksio domator - Lechosław Marszałek 7. Reksio strażak - Józef Ćwiertnia 8. Reksio sportowiec - Edward Wątor 9. Reksio taternik - Lechosław Marszałek 10. Reksio wędrowiec - Józef Ćwiertnia 11. Reksio aktor - Józef Ćwiertnia 12. Reksio telewidz - Edward Wątor 13. Reksio kosmonauta - Lechosław Marszałek 14. Reksio magik - Edward Wątor 15. Reksio pielęgniarz - Lechosław Marszałek 16. Reksio racjonalizator - Edward Wątor 17. Reksio rozbitek - Lechosław Marszałek 18. Reksio malarz - Marian Cholerek 19. Reksio poszukiwacz - Edward Wątor 20. Reksio ratownik - Józef Ćwiertnia 21. Reksio detektyw - Marian Cholerek 22. Reksio czyścioch - Józef Ćwiertnia 23. Reksio pogromca - Marian Cholerek 24. Reksio żeglarz - Józef Ćwiertnia 25. Reksio medalista - Marian Cholerek 26. Reksio rozjemca - Józef Ćwiertnia 27. Reksio swat - Józef Ćwiertnia 28. Reksio Robinson - Józef Ćwiertnia 29. Reksio pocieszyciel - Romuald Kłys, Edward Wątor 30. Reksio śpiewak - Lechosław Marszałek 31. Reksio sadownik - Lechosław Marszałek 32. Reksio dentysta - Józef Ćwiertnia 33. Reksio kompan - Józef Ćwiertnia 34. Reksio nauczyciel - Edward Wątor 35. Reksio przewodnik - Lechosław Marszałek 36. Reksio wybawca - Romuald Kłys 37. Reksio gospodarz - Józef Ćwiertnia 38. Reksio i jamnik - Lechosław Marszałek 39. Reksio terapeuta - Lechosław Marszałek 40. Reksiowa jesień - Józef Ćwiertnia 41. Reksio kompozytor - Józef Ćwiertnia 42. Reksio i ufo - Lechosław Marszałek 43. Reksio remontuje - Lechosław Marszałek 44. Reksiowa wiosna - Józef Ćwiertnia 45. Reksio łyżwiarz - Józef Ćwiertnia 46. Reksiowa zima - Romuald Kłys 47. Reksio i wrona - Halina Filek-Marszałek 48. Reksio i koguty - Józef Ćwiertnia 49. Reksio i nośna kura - Halina Filek-Marszałek 50. Reksio i świerszcz - Halina Filek-Marszałek 51. Reksio i sroka - Romuald Kłys 52. Reksio i mrówki - Romuald Kłys Cykl Reksio i ptaki: 1. Reksio i bocian - Romuald Kłys 2. Reksio i papuga - Ryszard Lepióra 3. Reksio i gołąb - Ryszard Lepióra 4. Reksio i szpaki - Ryszard Lepióra 5. Reksio i kawki - Marian Cholerek 6. Reksio i gąsior - Marian Cholerek 7. Reksio i kruk - Marian Cholerek 8. Reksio i pelikan - Marian Cholerek 9. Reksio i paw - Marian Cholerek 10. Reksio i drozd - Ryszard Lepióra 11. Reksio i dzięcioł - Ryszard Lepióra 12. Reksio i sowa - Lechosław Marszałek 13. Reksio i kukułka - Marian Cholerek Odcinki świąteczne: 1. Reksio i św. Mikołaj - Lechosław Marszałek 2. Reksio i choinka - Lechosław Marszałek 3. Reksio i śniegowy ludek - Lechosław Marszałek