Najważniejszym historycznym wydarzeniem 2026 roku w Sejnach są obchody 200. rocznicy powstania Seminarium Sejneńskiego.
Polscy i litewscy badacze spotkali się w miejscu, w którym przed dwoma wiekami rozpoczęła działalność instytucja mająca istotny wpływ na życie religijne, intelektualne i kulturalne regionu.
W programie konferencji znalazły się referaty dotyczące historii seminarium, jego wychowanków oraz dziedzictwa. Wydarzeniu towarzyszyła prezentacja publikacji historycznych, wystawy, rozstrzygnięcie konkursu twórczości uczniowskiej dotyczącej Seminarium oraz program muzyczny z udziałem artystów z Sejn, Puńska, Suwałk i Litwy.
- Seminarium Duchowne w Sejnach powstało w 1826 roku i działało w murach dawnego klasztoru dominikanów. Kształciło duchownych, a jednocześnie stało się ważnym ośrodkiem życia intelektualnego. Z jego historią związane są postacie zasłużone dla rozwoju oświaty, kultury i litewskiego odrodzenia narodowego. Konferencja przypomina o znaczeniu Sejn jako miejsca spotkania polskiej i litewskiej historii oraz o dziedzictwie, które pozostaje ważną częścią tożsamości naszego pogranicza - zauważył Urząd Maista w Sejnach.
Konkurs grafiki komputerowej – uczniowie z Puńska bezkonkurencyjni
Już od wiosny br. w regionie oraz na Litwie, w tym w przygranicznym Mariampolu, obywały się różne wydarzenia związane z upamiętnieniem tej rocznicy.
Jednym z nich był konkurs grafiki komputerowej dla uczniów litewskich placówek edukacyjnych z naszego regionu pn. „Seminarium Duchowne w Sejnach, jego ludzie i historia”.
Uroczystość wręczenia nagród odbyła w sobotę, 17 października br. podczas międzynarodowej konferencji poświęconej 200. rocznicy założenia Seminarium Duchownego w budynku dawnego Seminarium Duchownego w Sejnach, obecnie Muzeum Kresów Rzeczypospolitej Obojga Narodów w Sejnach .
Okazuje się, że historię można opowiedzieć nie tylko słowami - uczniowie przekazali ją kolorami, obrazami i swoimi kreatywnymi pomysłami. To na pewno bardziej atrakcyjny sposób zainteresowania młodych ludzi historią niż akademie, wykłady naukowe.
Konkurs cieszył się dużym zainteresowaniem - wzięło w nim udział 62 uczniów, nadesłali 50 prac. Uczestnicy reprezentowali litewską szkołę „Žiburis” w Sejnach, Szkoły Podstawowe w Widugierach, Puńsku, Suwałkach (Vienybė), LO w Puńsku oraz Progimnazjum im. Vladasa Jurgutisa w Połandze na Litwie.
Laureaci
Grupa wiekowa – uczniowie klas IV–VI:
I miejsce – Karolina Stankevičiūtė, Szkoła Podstawowa w Puńsku
II miejsce – Ana Baudytė, Szkoła Podstawowa w Puńsku
III miejsce – Irmina Makauskaitė i Paulina Milončytė, Szkoła Podstawowa w Puńsku
Grupa wiekowa – uczniowie klas VII–VIII:
I miejsce – Sonata Zimnickaitė i Gabija Grigutytė, Szkoła Podstawowa w Puńsku
II miejsce – Ernestas Saviskas, Szkoła Podstawowa w Puńsku
III miejsce – Diana Stoskeliūnaitė i Lena Krakauskaitė, Punskos Darius i Szkoła Podstawowa w Puńsku
III grupa wiekowa – uczniowie szkół średnich
I miejsce – Jonas Jankauskas, Liceum Ogólnokształcące w Puńsku
II miejsce - Lena Leončikaitė i Emilija Aleksaitė, Liceum Ogólnokształcące w Puńsku
II miejsce – Darija Murauskaitė, Liceum Ogólnokształcące w Puńsku
- Serdecznie gratulujemy zwycięzcom i dziękujemy wszystkim uczniom biorącym udział w konkursie oraz nauczycielom, którzy ich przygotowali i opiekowali się nimi – dziękowali organizatory.
My też przyłączamy się do tych życzeń! Niżej prezentujemy prace laureatów.
Konferencja
Podczas konferencji przypomniano m.in. ludzi związanych z Seminarium, ich roli w życiu duchowym i kulturalnym oraz zaprezentowano książkę poświęcona historii seminarium
Można było obejrzeć wystawę „Między ołtarzem a piórem: 200-lecie Seminarium Duchownego w Sejnach” oraz prace laureatów konkursu dla uczniów.
W programie znalazły się również występy grupy wokalnej „Intro”, chóru „Pašešupiai”, zespołu „Sūduva” oraz wiolonczelistki Agnė Arbačiauskienė
Te i inne wydarzenia były realizowane przez Projekt "Między ołtarzem a piórem" finansowanym Litewska Rada Kultury.
Seminarium Sejneńskie
Uczelnie, które dawniej funkcjonowały w Sejnach, wyróżniały się wysokim poziomem nauczania i tak z czasem całe miasteczko zaczęto nazywać „Oxfordem Północy”. Wpływ na taką opinię miało także utworzone w 1826 roku w poklasztornych budynkach seminarium duchowne, które „złotymi literami” wpisało się w historię m.in. Litwy, kształcąc przyszłą inteligencję litewską.
Ta ważna instytucja oświatowo-duchowa, działająca od 1826 do 1919 roku. Wykształciła ponad 1000 księży. Większość z takich miejscowości jak Władysławowo, Mariampol, Wiłkowyszki i Kalvarija. Sejneńszczyzna. Klerycy z parafii litewskojęzycznych stanowili około 75 % wszystkich wychowanków.
Odegrało kluczową rolę w kształtowaniu litewskiej samoświadomości narodowej i przygotowaniu duchowieństwa, które stało się postaciami kultury i życia publicznego. Seminarium było ważnym ośrodkiem litewskiej i polskiej kultury duchowej, oświaty i procesów narodowych, gdzie kształtowały się idee odrodzenia narodowego.
Przez dwa stulecia stało się nie tylko miejscem wychowania duchowego, ale także ważnym ośrodkiem litewskiej tożsamości i świadomości kulturowej. Dojrzewali tu księża, pedagodzy i osoby publiczne, którzy aktywnie przyczyniali się do pielęgnowania słowa litewskiego, wzmacniania samoświadomości narodowej i rozwoju oświaty w regionie. Seminarium było przestrzenią, w której rozbrzmiewały litewskie kazania i pieśni, pielęgnowano język i przekazywano wartości w trudnych okresach historycznych. To właśnie tam ukształtowały się osobowości, których działalność wykraczała poza granice ziemi sejneńskiej i pozostawiła wyraźny ślad w historii Kościoła litewskiego, kultury i odrodzenia narodowego. Ta rocznica ma być wyrazem szacunku dla przeszłości i zobowiązaniem do kontynuowania rozpoczętej misji w przyszłości.
Pracowało i studiowało tam wielu przyszłych litewskich pisarzy, księży, polityków, osobistości życia publicznego
To m.in. profesor seminarium Juozapas Laukaitis, Vincas Kudirkas, autor „Tautiškas giesmės” ( Pieśni narodowe), pisarz Vincas Mykolaitis-Putinas, polityk Mykolas Krupavičius, naukowiec Pranas Būtis, A. Tatarė, M. Brundza, M. Sidaravičius, J. Totoraitis, M. Gustaitis, A. Šmulkštys itd. Tu toczyło się litewskie życie narodowe, działały tajne koła duchownych, Towarzystwo Kleryków Litewskich. Seminarium było ważnym ośrodkiem księgarskim. Do I wojnie światowej w seminarium uczono języka litewskiego.
Tu uczył się także przyszły proboszcz parafii Puńsk ksiądz Simonas Norkus. Znany był z aktywnej działalności społecznej, pisał artykuły do wielu czasopism litewskich, współpracował z działaczami odradzającej się Litwy.
Norkus był pierwszym proboszczem, który mimo zakazu władz rosyjskich, zachęcał Litwinów, wiernych kościoła w Puńsku, do pieśni i modlitwy w języku litewskim, a w nowej świątyni wprowadził litewskie śpiewy i nabożeństwa.
Zbudował murowany dom (obecnie nazywanego domem organisty).Znalazło się miejsce również dla niewielkiej księgarenki. W niej można było znaleźć litewskie wydawnictwa, które z Małej Litwy przynosili miejscowi “knygnešiai” – nielegalni kolporterzy książek w języku litewskim, zakazanego przez cara.
Tłumaczył poezję Ludwika Kondratowicza, Władysława Syrokomli, Adama Mickiewicza. Pisał wiersze, hymny religijne, aforyzmy, z których wiele nie zostało opublikowanych. W poezji przeważają motywy narodowe i religijne. Współpracował z Jonasem Basanavičiusem, Vincasem Kudirkasem. Zgromadził dużą bibliotekę, która później trafiła do seminarium duchownego w Sejnach
WYG
Źródła; fot: Projekt "Między ołtarzem a piórem"; Konsulat RL w Sejnach; Dom Litewski w Sejnach; Muzeum Kresów Rzeczpospolitej Obojga Narodów w Sejnach; Wspólnota Litewska w Suwałkach; UM Sejny, Parafia Puńsk; Wikipedia
.jpg)
