Komisja Europejska zatwierdziła istotne zmiany w programie Fundusze Europejskie dla Podlaskiego 2021-2027. Więcej środków zostanie przeznaczonych na obronność, rozwój technologii krytycznych oraz ochronę ludności.
Podstawę tych zmian Zarząd Województwa Podlaskiego stworzył już w grudniu 2025 roku, przyjmując ambitny projekt aktualizacji. W marcu bieżącego roku Komisja Europejska wydała pozytywną decyzję, otwierając drogę do inwestycji, które realnie podniosą bezpieczeństwo mieszkańców regionu.
W programie regionalnym powstało sześć nowych priorytetów (XIII–XVIII), na które przeznaczono ponad 173 mln euro (740 mln zł), co stanowi 13,37 proc. całego budżetu programu. Pieniądze te mają sprawić, że region przygraniczny, jakim jest Podlaskie, otrzyma nowy impuls do rozwoju. Nasze województwo zyska narzędzia do lepszej ochrony swoich mieszkańców w obliczu trudnej sytuacji politycznej i gospodarczej. Inwestować będziemy przede wszystkim w innowacje – w tym technologie wodorowe i przemysł obronny – oraz w projekty zabezpieczające dostęp do wody i wzmacniające infrastrukturę krytyczną. Ważnym elementem będzie budowa gotowości cywilnej, szczególnie umiejętności z zakresu reagowania kryzysowego. Wszystko po to, by region był gotowy na wszelkie scenariusze, a jego mieszkańcy czuli się po prostu bezpiecznie.
W co będziemy inwestować?
• Zdolności obronne w przemyśle – 34 mln euro
Wsparcie otrzymają tu przede wszystkim firmy działające w obszarze obronności, cyberbezpieczeństwa i wdrażania badań kluczowych dla bezpieczeństwa regionu. Dofinansowanie obejmuje też uczelnie i organizacje badawcze, które będą mogły tworzyć nowoczesne centra badań nad technologiami podwójnego zastosowania.
• Gospodarka wodna – 11,5 mln euro
Planowane są inwestycje w nowoczesne ujęcia wody, mobilne stacje uzdatniania i systemy cyfrowe, aby zagwarantować ciągłość dostaw wody, szczególnie w sytuacjach kryzysowych i awaryjnych. Szczególny nacisk zostanie położony na odporność systemów na awarie i zagrożenia zewnętrzne. Wsparcie otrzymają też projekty z zakresu gospodarki ściekowej wraz rozwiązaniami mającymi na celu zwiększenie odporności na sytuacje kryzysowe, przy czym preferowane będą projekty, których realizacja przyczyni się do wypełnienia przez daną aglomerację wymogów dyrektywy oraz które są ujęte w Krajowym programie oczyszczania ścieków komunalnych. Natomiast nowością jest możliwość realizacji inwestycji także w aglomeracjach o wielkości 2–10 tys. Równoważnej Liczby Mieszkańców (RLM), a w dalszej kolejności wsparciem zostaną objęte aglomeracje powyżej 15 tys. RLM.
• Technologie krytyczne – projekt strategiczny – 14,1 mln euro
Środki zostaną przeznaczone na realizację projektu „Podlaska Hybrydowa Dolina Wodorowa – 2H2”. Inwestycja ta zakłada wytwarzanie wodoru z różnych źródeł OZE, magazynowanie energii oraz budowę systemów dystrybucji. Projekt ma duże znaczenie strategiczne, bo nowe rozwiązania technologiczne będą wykorzystywane także w sytuacjach kryzysowych do zasilania awaryjnego miejskiej infrastruktury krytycznej.
• Obronność i gotowość cywilna – ponad 94 mln euro
To największy z nowych obszarów wsparcia. Przeznaczony jest na budowę i modernizację obiektów zbiorowej ochrony (schrony, ukrycia, miejsca doraźnego schronienia) oraz punktów logistycznych do dystrybucji zaopatrzenia, inwestycje w infrastrukturę krytyczną, np. wsparcie szpitali, ratownictwa oraz modernizację jednostek OSP. Dodatkowo środki zostaną przeznaczone na projekty z zakresu cyberbezpieczeństwa instytucji publicznych oraz poprawę niezależności energetycznej kluczowych obiektów. Przewidziany jest też rozwój infrastruktury lotniskowej w Białymstoku i Suwałkach.
• Szkolenia i edukacja – 19,5 mln euro
Środki zostaną przeznaczone na podnoszenie świadomości oraz rozwijanie umiejętności praktycznych z zakresu gotowości cywilnej i bezpieczeństwa. Organizowane będą szkolenia z zakresu reagowania kryzysowego, pierwszej pomocy i ewakuacji. Rozwijane będą też kompetencje cyfrowe oraz te związane z zarządzaniem ryzykiem i technologiami podwójnego zastosowania.
Dodatkowe bonusy dla Podlaskiego
Aktualizacja programu to nie tylko nowe cele, ale też konkretne ułatwienia finansowe, które przyspieszą inwestycje. Dzięki skutecznym negocjacjom, Podlaskie wywalczyło unikalne przywileje w ramach FEdP 2021-2027:
- Szybki start: Region otrzyma 20 proc. całej kwoty na nowe zadania w formie zaliczki.
- Ekstra zastrzyk gotówki w 2026 r.: Dodatkowa zaliczka w wysokości 9,5 proc. alokacji programu, dostępna wyłącznie dla wschodnich regionów UE.
- Więcej czasu na działanie: Termin rozliczenia projektów wydłużony o rok – aż do końca 2030 roku.
- Mniejszy wkład własny: Możliwe będzie zwiększenie poziomu dofinansowania unijnego o 10 proc. więcej do projektu, co odciąży lokalne budżety.
Zmiany w programie Fundusze Europejskie dla Podlaskiego 2021-2027 to kluczowy krok w stronę wzmocnienia bezpieczeństwa i odporności naszego regionu. Dzięki przeznaczeniu aż 740 mln zł na nowe priorytety, województwo zyskało realne narzędzia do ochrony mieszkańców w obliczu współczesnych zagrożeń politycznych i gospodarczych.
Więcej o programie na stronie https://funduszeuepodlaskie.pl/
oraz na profilu Facebook:
https://www.facebook.com/FunduszeEuropejskiePodlaskiego
