Europejskie Ugrupowanie Współpracy Terytorialnej „Polska i Litwa Międzypaństwowa Strefa Funkcjonalna”, z siedzibą w Puńsku, skierowało do władz litewskich wniosek.
Chodzi o objęcie planowaną specjalną litewsko - polską strefą ekonomiczną nie tylko Łoździej i Suwałk, ale także całej Sejneńszczyzny oraz rejonów kalwaryjskiego i wyłkowyskiego na Litwie.
Powstały niedawno Obszar Funkcjonalny jest jednym z najsłabiej zaludnionych, peryferyjnych obszarów Unii Europejskiej i boryka się z wieloma problemami społecznymi i gospodarczymi, które mogą zostać częściowo rozwiązane dzięki temu projektowi. Obejmuje przygraniczne tereny Polski i Litwy.
Przewodniczącym zarządu jest wójt gminy Puńsk Witold Liszkowski.
- Skierowaliśmy pismo do władz Republiki Litewskiej w tej sprawie, odbyłem też rozmowę z marszałkiem litewskiego Sejmu, wskazując na trudności ekonomiczne i społeczne tego regionu, problem z pozyskiwaniem inwestorów, Włączenie go do planowanej specjalnej strefy ekonomicznej, dałoby bez wątpienia impuls ekonomiczny - informował Witold Liszkowski podczas ostatniej sesji Rady Gminy Puńsk
Przypomnijmy, że od czterech lat miasto Sejny nie jest w stanie sprzedać ani jednej działki inwestycyjnej na uzbrojonym w techniczne media 4-hektarowym terenie.
Podobnie jest i w gminie Puńsk, gdzie też od lat na inwestorów branży turystycznej czekają cztery hektary atrakcyjnych terenów inwestycyjnych nad jeziorem Boksze. Niełatwa sytuacja w tym zakresie jest także w rejonach kalwaryjskim i wyłkowyskim na Litwie.
Wspólna strefa ekonomiczna
Jak już informowaliśmy, w styczniu 2026 roku prezydent Litwy Gitanas Nausėda podczas swojej wizyty w Warszawie zaproponował utworzenie wspólnej specjalnej strefy ekonomicznej Łoździeje - Suwałki.
Następnie powiedział, że Polska jest zainteresowana litewskimi planami utworzenia wspólnej, wolnej strefy ekonomicznej .
- Polska jest zainteresowana naszymi planami utworzenia LEZ Suwałki-Łoździeje którą moglibyśmy utworzyć wspólnie, ponieważ zarówno rejon łoździejski na Litwie, jak i Suwalszczyzna w Polsce to regiony, które pod względem aktywności gospodarczej ustępują dużym regionom przemysłowym - powiedział wówczas G. Nausėda.
Zdaniem głowy litewskiego państwa, stworzenie nowych miejsc pracy, rozwój przemysłu zbrojeniowego i innych sektorów gospodarki w potencjalnej LEZ Suwałki-Łoździeje byłby niezwykle interesującym projektem.
W maju br. prezydenci Polski i Litwy ponownie omówili koncepcję wspólnej wolnej strefy ekonomicznej w Suwałkach i Łoździejach. Utworzenie wolnej strefy ekonomicznej w tym regionie mogłoby służyć przede wszystkim rozwojowi przemysłu obronnego i technologii podwójnego zastosowania, a także stać się impulsem do potencjalnych wspólnych projektów w przemyśle zbrojeniowym – mówili zgodnie.
Według prezydenta Litwy projekt ten pobudziłby wzrost gospodarczy i zatrudnienie w regionach przygranicznych oraz stanowiłby gospodarczą bramę dostępu do dwóch rynków.
Trwają uzgodnienia techniczne na poziomie ministerstw gospodarki obu krajów.
Zgodnie z założeniami, strefa wymagałaby specyficznych rozwiązań prawnych i podatkowych, uzgodnionych dwustronnie. W strefie miałby obowiązywać odrębny, dwustronny reżim prawny oraz szczególne rozwiązania podatkowe.: - Nie można wykluczyć, że zasady opodatkowania w strefie będą różniły się od tych obowiązujących w obu krajach - zaznacza wiceminister gospodarki Litwy P. Petrauskas.
Będzie polsko - litewskie memorandum
Minister gospodarki i innowacji Edvinas Grikšas informował wcześniej, że planowana strefa ekonomiczna w okolicach Kopciowa (jest tam ok. 20 ha pod strefę) oraz Suwałk mogłaby być ukierunkowana na przemysł obronny oraz sektor wysokich technologii. Jak zaznaczył, propozycja spotkała się z pozytywną reakcją strony polskiej, a obecnie analizowane są możliwe modele funkcjonowania strefy.
Wiceminister Petrauskas potwierdził, że rozmowy techniczne między Wilnem a Warszawą są kontynuowane na poziomie resortów. W kolejnym etapie możliwe jest podpisanie memorandum określającego ramy współpracy.
Strefa przemysłu obronnego, wysokich technologii
Według wiceministra P. Petrauskasa, dyskutuje się o możliwości funkcjonowania w strefie „starych” i zaawansowanych technologicznie firm przemysłu zbrojeniowego, na przykład producentów broni, którzy współpracowaliby z firmami laserowymi czy optycznymi. Według niego, mogłyby tu powstać również firmy z branży biogospodarki, inteligentnej żywności i nauk przyrodniczych.
Według niego „koledzy z sąsiedniego kraju odnieśli się do tego pomysłu pozytywnie i obecnie trwają prace nad analizą możliwego sposobu jego realizacji” .Wilno i Warszawa kontynuują rozmowy techniczne na szczeblu ministerialnym.
Kalwaria
Litewska Konfederacja Przemysłowców jest za
Vidmantas Janulevičius, prezydent Litewskiej Konfederacji Przemysłowców, bardzo chwali ten pomysł.
Jego zdaniem,wspólna specjalna strefa ekonomiczna w rejonie suwalsko-łoździejskim mogłaby mieć bardzo konkretne cele:
- stworzyć warunki dla projektów przemysłu obronnego i produkcji podwójnego zastosowania, bezpośrednio związanych ze znaczeniem bezpieczeństwa tego regionu;
- przyciągnąć inwestycje o wysokiej wartości dodanej – od elektroniki i zaawansowanej produkcji po sztuczną inteligencję, centra danych i nauki przyrodnicze;
- ️pełnić rolę wspólnej platformy finansowania UE, z priorytetem dla projektów transgranicznych o dużej skali i oddziaływaniu.
Co ważne, taka koncepcja WSE jest zgodna z kierunkiem polityki spójności Unii Europejskiej, InvestEU, Horyzontu Europa i instrumentów wzmacniających przemysł obronny. Wsparcie Komisji Europejskiej dla takich inicjatyw, publicznie zadeklarowane przez przewodniczącego Nausėdę, jest bardzo realnym, praktycznym warunkiem wstępnym dla ich realizacji finansowej podkreśla Vidmantas Janulevičius, prezydent Litewskiej Konfederacji Przemysłowców.
Litewska Konfederacja Przemysłowców konsekwentnie stoi na stanowisku, że rozwój regionalny musi opierać się na przemyśle, inwestycjach i jasnej logice ekonomicznej, a nie tylko na deklaracjach politycznych. Dlatego ważne jest, aby nie postrzegać takiej inicjatywy wąsko – może ona stać się impulsem do szerszego rozwoju południowej Litwy, w tym potencjału przemysłowego Alytusa oraz infrastruktury logistycznej i granicznej Kalwarii, tworząc powiązany ekosystem regionalny -zaznacza Vidmantas Janulevičius.
WYG
Źródła: Kancelaria Prezydenta RL; Ministerstwo Gospodarki i Innowacji RL; Litewska Konfederacja Przemysłowców
Fot. UG Puńsk, UM Sejny, Kalwaria
