Od zakończenia II Wojny Światowej kilkadziesiąt tysięcy polskich żołnierzy, pracowników wojska, funkcjonariuszy policji i innych służb mundurowych oraz cywilnych specjalistów wzięło udział w licznych misjach wojskowych, pokojowych i stabilizacyjnych na całym świecie.
Polska flaga powiewała w Korei, Egipcie, Kambodży, Syrii, Bośni i Hercegowinie, Czadzie, Kosowie, Iraku, Afganistanie, Republice Środkowoafrykańskiej i innych krajach na różnych kontynentach. Służba poza granicami kraju jest trudna i niebezpieczna, a wszystkim biorącym udział w operacjach towarzyszy na co dzień zagrożenie życia. Ponad 120 osób nie wróciło z misji – im należy się pamięć. A tym, którzy wrócili – szacunek i wsparcie.
W 2011 roku Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ustanowił 29 maja Dniem Weterana Działań Poza Granicami Państwa. W tym samym dniu obchodzimy Międzynarodowy Dzień Uczestników Misji Pokojowych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Dzień Weterana w Polsce po raz pierwszy oficjalnie obchodziliśmy 29 maja 2012 roku.
Dzięki ustawie z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa osoby, które brały udział w misjach i zostały poszkodowane, uzyskują między innymi pomoc finansową i medyczną.
Oto uprawnienia przysługujące osobom posiadającym status weterana:
1. Uprawnienie do bezpłatnego korzystania z samorządowych obiektów sportowych.
Dzięki nowelizacji w/w ustawy w 2019 r. osoby posiadające legitymację weterana mogą bezpłatnie korzystać z samorządowych obiektów sportowych, tj. z hali sportowej, siłowni i pływali.
2. Bezpłatny wstęp do muzeów państwowych.
Ustawodawca zapewnił bezpłatny dostęp wszystkim weteranom do korzystania z dóbr kultury jakimi są muzea państwowe. Uprawnienie dotyczy wszystkich obiektów znajdujących się na terenie Polski.
3. Dodatkowy urlop wypoczynkowy.
Osobie posiadającej status weterana, która podjęła pracę na pełen etat, przysługuje dodatkowy urlop wypoczynkowy w wymiarze 5 dni w roku kalendarzowym. Wymiar urlopu dla weteranów zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy ustala się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy. Dodatkowe dni wolne nie przysługują weteranom uprawnionym do urlopu wypoczynkowego w wymiarze przekraczającym 26 dni na podstawie odrębnych ustaw.
4. Zwrot kosztów przejazdu i zakwaterowania poniesionych w związku z udziałem w uroczystościach.
Weteranowi przysługuje także zwrot kosztów przejazdu i zakwaterowania poniesionych w związku z udziałem w uroczystościach organizowanych m.in. przez Ministra Obrony Narodowej, dowódców jednostek wojskowych, na które został zaproszony w charakterze uczestnika działań poza granicami państwa.
5. Bezpłatna pomoc psychologiczna.
Ustawa zapewniła również bezpłatną pomoc psychologiczną zarówno weteranowi, jak i jego najbliższej rodzinie. Pomoc ta może zostać udzielona przez psychologów w jednostkach wojskowych oraz wojskowych pracowniach psychologicznych.
6. Umieszczenie poza kolejnością w Domu Weterana.
Kolejnym uprawnieniem weterana jest umieszczenie go poza kolejnością w Domu Weterana. Pobyt w Domu Weterana jest odpłatny, jednak może być dofinansowany ze środków budżetu państwa, z części pozostającej w dyspozycji Ministra Obrony Narodowej.
7. Pomoc w formie zapomogi.
Weterani, którzy ukończyli 65 lat i znaleźli się w trudnej sytuacji materialnej mają możliwość otrzymania zapomogi. Ta forma pomocy ma na celu zaspokojenie potrzeb bytowych i ochronę zdrowia w przypadku choroby powodującej wzrost kosztów utrzymania. Ustawodawca zaliczył do tego zakup leków, środków opatrunkowych, koszty dojazdów do podmiotów leczniczych na zabiegi medyczne i rehabilitacyjne oraz usługi pielęgnacyjne niezbędne ze względu na wiek lub stan zdrowia. Ponadto, weteran może wnioskować o zapomogę w przypadku zaistnienia zdarzeń losowych, mających wpływ na pogorszenie w istotny sposób jego sytuacji materialnej.
8. Asysta honorowa podczas pogrzebu.
Po śmierci weterana najbliższa rodzina przesyła informację o zgonie do dowódcy garnizonu właściwego terytorialnie ze względu na miejsce pochówku. Uprawnienie dotyczy wyłącznie pogrzebu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej.
9. Prawo do miejsca w internacie lub kwaterze internatowej.
Nowelizacja ustawy dała możliwość czasowego zakwaterowania w internacie lub kwaterze internatowej osób posiadających status weterana działań poza granicami państwa. W wyjątkowych sytuacjach istnieje możliwość zakwaterowania wraz z weteranem najbliższego członka rodziny bądź jego opiekuna. Miejsce w internacie lub kwaterze internatowej przysługuje przez czas nieprzekraczający łącznie trzech miesięcy w roku kalendarzowym z możliwością przedłużenia o kolejny okres w szczególnie uzasadnionych przypadkach.
Źródlo: WKU w Suwałkach
