Kopciowo (Kapčiamiestis) zyskało ostatnio sporą rozpoznawalność, niestety, tylko w zakresie planowanego poligonu wojskowego. A są tu przepiękne krajobrazy i sporo ciekawych miejsc do odwiedzenia, spędzenia wolnego czasu.
Kapčiamiestis - miasto w rejonie łoździejskim, 10 km na wschód od granicy z Polską i 7 km na północ od granicy z Białorusią, u zbiegu rzek Biała Hańcza i Nieda. Centrum starostwa, gminy i parafii. Znajduje się tu drewniany kościół Opatrzności Bożej w Kapčiamiestis (wybudowany w 1956 roku), szkoła podstawowa oraz Muzeum im. Emilii Plater.
Kapčiamiestis leży na skrzyżowaniu dróg Wiejsieje–Sapaczinė–Grodno i Sejny–Leipalingis. Na południu rozciąga się las Kapčiamiestis, w pobliżu znajduje się Park Regionalny Wiejsiejai oraz arcyciekawy staw Kapčiamiestis o powierzchni 717 ha. Część miasta na zachodnich obrzeżach leży na terenie rezerwatów hydrograficznych Biała Hańcza i Ilgininkai.
Na południe od miasta, w zakolu Białej Hańczy, znajduje się osada z epoki kamiennej (Pinčiaragis). Odkryto tu wiele znalezisk sprzed 12 tysięcy lat.
Litewska Joanna d’Arc
Emilia Plater, uczestniczka powstania listopadowego, kapitan, znana jako „litewska Joanna d’Arc”, zasłynęła również w rejonie łoździejskim podczas starcia w lasach lejpuńsko-kopciowskich. Na początku powstania razem z kuzynem zgromadziła powstańców z okolic Dusiatów (lit. Dusetos), przewodziła grupie kilkuset żołnierzy i sama walczyła w pierwszych szeregach powstańczych.
Wieść o odwadze Emilii Plater obiegła całą Litwę. Niestety, E. Plater zmarła w wyniku choroby 1831 r. we wsi Justianowo. Jej ciało zostało przetransportowane rzeką Białą Hańczą do kościoła w Kopciowie i pochowane na tamtejszym cmentarzu. Ku pamięci E. Plater na cmentarzu i w centrum miasta wzniesiono pomnik. Jest to obelisk z ciemnoszarego granitu zwieńczony krzyżem, który odrestaurowano w 2004 r. Przed nim granitowy głaz z napisem „Mów Wieczny Pokoy”, prawdopodobnie z pierwotnego pomnika.
Co roku, w rocznicę jej śmierci, mieszkańcy, władze rejonu, a także samorządowcy z Sejneńszczyzny, oddają jej cześć, składają wieńce. W tym roku grób odwiedził i wieniec złożył prezydent Litwy Gitanas Nauseda.
Muzeum w Kopciowie im. Emilii Plater zaczęto zakładać w 1984 r. w szkole średniej w Kopciowie, a w 2006 r. stało się oddziałem Muzeum Łoździejszczyzny i nadano mu imię Emilii Plater. Obecnie w muzeum czynne są cztery ekspozycje.
Największa jest poświęcona litewskiej Joannie d'Arc – hrabiance Emilii Plater, dowódczyni powstania 1831 r., której dzielność, zasługi i bohaterstwo stały się przykładem nie tylko dla ludzi litewskiej, ale też polskiej, białoruskiej i innych narodowości.
Etnograficzna ekspozycja odzwierciedla tradycyjną kulturę i byt Kopciowa z początku XX w. Są tu eksponowane dawne narzędzia rolnicze, przedmioty gospodarstwa domowego, meble. Okienko izby w ekspozycji upamiętnia – wyjątkowo barwną i trochę smutną – historię rodziny policjanta mieszkającej na pograniczu polsko-litewskim w początku XX w.
W muzeum prezentowany jest także materiał dotyczący życia i twórczej działalności kompozytora Czesława Sosnowskiego (Česlovas Sasnauskas), wykonawczyni pieśni ludowych Weroniki Powilioniene (Veronika Povilionienė), pierwszej spikerki Litewskiej Telewizji LTV Grażyny Bigelyte-Bulawiene (Gražina Bigelytė-Bulavienė) oraz innych znanych osób.
Wiejsiejski Park Narodowy- prawdziwy kompleks szumiących sosen i jezior
Opodal rozciąga się Wiejsiejski Park Narodowy. Jego powierzchnia wynosi 12 200 ha, a lasy zajmują 51% jego terytorium. Utworzony 24 września 1992 r. w celu ochrony leśnego krajobrazu Pojezierza Wiejsieje, jego naturalnego ekosystemu i wartości dziedzictwa kulturowego
Prawie cały obszar parku zajmuje pojezierze Šlavantų-Veisiejai-Kapčiamiestis. Największe jeziora to Ančia, Snaigynas, Šlavantas i Verniejis. Większość jezior ma złożoną linię brzegową i wcięte dno, wijące się niczym rzeki. Pomiędzy jeziorami Šlavantėlis i Liūnelis znajduje się unikatowy zakątek przyrody. Takiej różnorodności rzadkich gatunków i zbiorowisk na niewielkim obszarze nie spotyka się nigdzie indziej na Litwie. Naturalne strumienie stanowią ważne siedliska i miejsca migracji wydr.
Park składa się z jezior wiejsiejskich, kopciowskich, szławanckich oraz walorów botanicznych międzyjezierza jezior Szławantelis (lit. Šlavantėlis) i Lunialis (lit. Liūnelis). Tworzą go też parki dworskie w Wiejsiejach i Justianowie (lit. Vainežeris), Katedra Dzukijska – kościół Św. Jerzego w Wiejsiejach i dawna fortyfikacja obronna w miejscowości Vainežeris. Dumą parku jest rzekotka drzewna – jeden z symboli parku regionalnego. Tak rzadkie gatunki i ich populacje, jak w międzyjezierzu szławantelskim i lunialskim, nigdzie indziej na Litwie nie występują. Pod ochroną znajduje się jedyna na Litwie populacja gółki wonnej. Ten reliktowy gatunek rośnie razem z bardzo rzadką rośliną występującą tylko w tym miejscu – kosatką kielichową. Występują tu również żółwie błotne. Parki dworskie w Wiejsiejach i Justianowie są wyjątkowe. Akcentem parku dworskiego Justianowo są owalne aleje stuletnich lip, klonów i grabów, a w Wiejsiejach – 200-letni, wysoki na 30 metrów i o obwodzie 5 metrów jesion oraz krąg złożony z 21 lip.
Na terenie parku znajdują się trzy grodziska: zalesiony gród w Mėčiūnai, do którego najłatwiej dotrzeć znad jeziora Ančias; gród w Šlavantai, którego zbocza porośnięte są grabem i stanowią siedlisko bardzo rzadkich roślin – leczniczej pszenicy durum; starożytna fortyfikacja obronna Vainežeris – nazywana przez mieszkańców „Okopką”. Wiejsieje to jedno z niewielu miast położonych na półwyspie jeziornym. Można tu zwiedzić kościół w Wiejsiejach, pomniki kompozytora Juozasa Neimontasa i twórcy języka esperanto Ludwika Zamenhofa. Zachodnie obrzeża miasta otacza park założony nad jeziorem Ančias w XVIII wieku.
Wypoczynek i rozrywka
Połączone jeziora Wiejsiejai nadają się do uprawiania kajakarstwa i łódki (można przepłynąć 30-kilometrową trasą wzdłuż dziewięciu jezior, zaczynając od Snaigynas, a kończąc na jeziorze Ančias; miłośnicy dłuższych wędrówek mogą kontynuować wędrówkę wzdłuż Białej Hańczy i Niemna do Druskiennik, pokonując dystans 109 km). Do atrakcji lądowych należą park dworski Vainežeris i fortyfikacje obronne.
Jeziora nadają się do żeglowania. Szkoła rolnicza oferuje wynajem koni do jazdy konnej.
Trwają prace nad poprawą infrastruktury dróg i ulic
Niebawem będzie wygodniej dojechać do Kopciowa od strony Berżnik ( gm Sejny) oraz wędrować po miasteczku i okolicy.
- Cieszę się, że w Kopciowie, tam gdzie dziury i kurz od lat rujnują nerwy i samochody mieszkańców, prace modernizacyjne dróg i ulic już trwają - informuje Ausma Miškinienė, mer rejonu Łoździeje.
- W Kapčiamiestis prace postępują dynamicznie - mieszkańcy cieszą się już nową nawierzchnią asfaltową na ulicach Č. Sasnauskos, Taikos, Sodų i Liepų. Wkrótce rozpoczną się prace remontowe na innych ulicach w Kapčiamiestis – Raisto, Pušų, Paupio, Eigulių i Mechanizatorių. Prace rozpoczęły się już także na ulicy Mokyklos w miejscowości Viktarina, a w najbliższym czasie sprzęt wjedzie również na ulicę Gėlių w miejscowości Barčiai. W trakcie prac frezowana jest stara nawierzchnia asfaltowa, układana jest nowa, wzmacniane są podbudowy, wyrównywane są nierówności drogi oraz instalowane są środki bezpieczeństwa ruchu. Zakończenie prac planowane jest na jesień – informuje mer rejonu.
Jak już informowaliśmy, dobiegają końca także prace remontowe na odcinku drogi Leipalingis–Kapčiamiestis–Kauknoris, skąd droga prowadzi do gminy Sejny. Zakończony został też remont drogi rejonowej prowadzącej do granicy z Polską (gm. Sejny). Natomiast głównym zadaniem inwestycyjnym Gminy Sejny w 2026 roku jest modernizacja 2 odcinków dróg przygranicznych o numerach 1177B i 102250B pomiędzy miejscowością Berżniki a Granicą Państwa z Litwą ( wiodącą do Kopciowa) o łącznej długości 6,4 km. Prace rozpoczęły się w kwietniu 2026 roku i w tym roku zakończą się.
WYG
Źródła i fot: Samorząd rejonu łoździejskiego; Centrum Informacji Turystycznej w Łoździejach;Wiejsiejski Park Narodowy; vikipedija lt
