We wtorek, 24 marca litewski Sejm zatwierdził w pierwszym czytaniu projekt ustawy o poligonie wojskowym w Kopciowie (Kapčiamiestis).
Spośród 117 parlamentarzystów 102 głosowało „za”, przeciw było 10, a 5 wstrzymało się od głosu. Teraz projekt ustawy trafi do sejmowego Komitetu Bezpieczeństwa Narodowego i Obrony, a do sali posiedzeń ma wrócić 14 kwietnia br.
Przed Sejmem demonstrowali mieszkańcy Kopciowa.
- Dziś w Sejmie przedstawiany jest projekt ustawy o poligonie. Przyjechaliśmy. Nie wpuszczono nas z plakatami – informuje Mano Kapčiamiestis
- Kapčiamiestis dla życia – nie na poligon! - głosiły napisy na plakatach.
Rozłam w koalicji rządzącej
Wśród tych , którzy nie poparli ustawy, byli wyłącznie członkowie rządzącej koalicji.
Największą przeszkodą dla uchwalenia ustawy okazała się współrządzą frakcja Nemuno Aušra (Świt Niemna), w tym lider Świtu Remigijus Žemaitaitis: tylko dwóch jej członków głosowało „za”, 7 przeciw 4 wstrzymało się od głosu, a 5 nie wzięło udziału w głosowaniu. Nie poparło ustawy także trzech współrządzących przedstawicieli frakcji Litewskiego Związku Chłopów-Zielonych i Chrześcijańskich Rodzin.
Posłanka socjaldemokratów Orinta Leiputė wyłączyła się z głosowania, ponieważ posiada nieruchomość w okolicach Kopciowa.
Poseł liberałów Eugenijus Gentvilas podkreślał, że gdyby nie głosy opozycji, większość rządząca nie byłaby w stanie samodzielnie zapewnić poparcia dla projektu ważnego z punktu widzenia bezpieczeństwa państwa.
Argumenty litewskiego MON
Według Robertsa Kaunasa, ministra obrony kraju, który przemawiał na obradach Sejmu, poligon jest potrzebny, ponieważ armia się rozrasta, liczba samych żołnierzy zawodowej służby wojskowej utrzyma się na poziomie od 13 do 20 tysięcy, rośnie również liczba ochotników, sojusznicy z NATO będą potrzebować przestrzeni do ćwiczeń, a do 2030 roku zostanie utworzona narodowa dywizja.
Ministerstwo Obrony Litwy zakłada, że poligon będzie w pełni operacyjny do 2030 roku.
- Całe uzbrojenie, ta rozwijająca się struktura, wymaga infrastruktury, aby żołnierze mieli gdzie ćwiczyć, wykonywać manewry i strzelać - powiedział minister brony Litwy. Mówiąc o kontrowersyjnej kwestii wyboru lokalizacji, minister podkreślił, że w pobliżu znajduje się białoruski poligon wojskowy w Goža.
-Widzieliśmy wyraźnie, że wojna na Ukrainie zaczęła się od koncentracji wojsk rosyjskich na granicy z Ukrainą w celach szkoleniowych, taka była komunikacja. Gdyby Rosja lub Białoruś wpadły na pomysł skoncentrowania wojsk na poligonie w Goży w celach szkoleniowych, moglibyśmy, w sposób lustrzany, skoncentrować wojska litewskie i NATO - mówił minister obrony.
Społeczeństwo Litwy popiera projekt
Wyniki sondażu opinii publicznej pokazują – informuje litewskie Ministerstwo Obrony- że zdecydowana większość opowiada się za rozbudową infrastruktury szkolenia wojskowego i zwiększeniem potencjału obronnego państwa, natomiast odsetek osób przeciwnych jest niewielki.
Około dwóch trzecich (64 proc.) ludności kraju zgadza się, że litewskiemu wojsku i jego sojusznikom należy zapewnić odpowiednie warunki do szkoleń, w tym zakładać nowe poligony wojskowe lub rozbudowywać istniejące, podczas gdy niewielka część społeczeństwa - 14 proc. ludności - jest odmiennego zdania.
65 procent społeczeństwa zgadza się ze stwierdzeniem, że konieczne jest zwiększenie potencjału obronnego państwa. Tylko 13 procent społeczeństwa nie zgadza się z tym stwierdzeniem. Takie nastroje społeczne pokazał sondaż opinii publicznej przeprowadzony na zlecenie Ministerstwa Obrony Narodowej w lutym tego roku.
Polska nie domaga się przesunięcia poligonu dalej od polskiej granicy
Wiceszef MON RP, Paweł Bejda, informował 19 marca w Suwałkach że teren poligonu w Kapčiamieściu nie zostanie rozszerzony w kierunku Polski.:-Polska nie jest tym wcale zainteresowana - powiedział Bejda. Dodał, że trwają negocjacje mające na celu zapewnienie, że poligon będzie znajdować się w odpowiedniej odległości od granicy Polski. Jest to częściowo wynikiem protestów mieszkańców w rejonie Sejn.
Z kolei minister obrony Litwy podczas wtorkowych (24.03.br.) obrad litewskiego Sejmu wspomniał również, że wspólny poligon z Polską byłby „wielką zaletą” w przyszłości, ale taka opcja nie jest obecnie rozważana. Minister zaprzeczył również, jakoby polski rząd domagał się przeniesienia poligonu dalej od granicy z Polską.
Polscy żołnierze będą ( jednak) ćwiczyć na tym poligonie
Po spotkaniu w Suwałkach pojawiły się ( szczególnie w litewskich mediach) różne komentarze, jakoby strona polska wycofywała się z wcześniejszych ustaleń, w tym dotyczących udziału w ćwiczeniach na poligonie w Kopciowie.
Głos, już 20 marca, zabrały ministerstwa obrony obu krajów.
Polski MON zakomunikował:
W związku z pojawiającymi się w mediach informacjami, które nie prezentują prawdziwego stanowiska MON w sprawie rozbudowy infrastruktury poligonowej na Litwie informujemy, że stanowisko polskiego resortu obrony nie zmieniło się i Polska popiera plany dotyczące rozbudowy infrastruktury poligonowej sojuszników, w tym plany Litwy.
Ponadto: Aktualna jest deklaracja złożona przez Wojsko Polskie dotyczącą ewentualnego wsparcia wojsk litewskich przez polskich specjalistów zajmujących się infrastrukturą. Jeśli w przyszłości Wojsko Polskie otrzyma zaproszenie do udziału w ćwiczeniach na poligonie na Litwie, weźmie w nich udział.
W obecnej chwili Polska nie planuje budowy poligonu przy granicy z Litwą. Wojsko Polskie posiada dziś wystarczającą liczbę poligonów, na których prowadzone są szkolenia krajowe oraz szkolenia z udziałem wojsk sojuszniczych.
W podobnym duchu wypowiedział się także litewski MON:
- Polskie Ministerstwo Obrony informuje, że jego stanowisko w sprawie rozwoju infrastruktury poligonów wojskowych na Litwie nie uległo zmianie - Polska popiera plany sojuszników, w tym Litwy, rozwoju infrastruktury poligonów.
Dodatkowo deklaracja Wojska Polskiego w sprawie ewentualnej pomocy żołnierzom litewskim, której udzielaliby polscy specjaliści od infrastruktury.
Jeśli w przyszłości wojsko polskie zostanie zaproszone do udziału w ćwiczeniach na poligonie, będzie w nich uczestniczyć. W tej chwili Polska nie planuje budowy poligonu w pobliżu granicy z Litwą - zakomunikowało w piątek, 20 marca 2026 roku litewskie Ministerstwo Obrony Kraju.
WYG
Źródła: Sejm Republiki Litewskiej; Ministerstwo Obrony Kraju RL; MON RP
Fot: Mano Kapčiamiestis (Moje Kopciowo
