W środę, 22 lipca nowy premier Litwy, socjaldemokrata Mindaugas Sinkevičius. przeprowadził pierwszą rozmowę z prezydentem Polski Karolem Nawrockim.
Mindaugas Sinkevičius podkreślił, że Litwa jest zainteresowana dalszym wzmacnianiem strategicznego partnerstwa z Polską.
W programie stosunków dwustronnych z Polską litewski rząd poświęci szczególną uwagę kwestiom bezpieczeństwa i obronności, odporności infrastruktury energetycznej i innej krytycznej infrastruktury, projektom transportowym i mobilności wojskowej, intensywnym, ale potencjalnie rozwijającym się powiązaniom gospodarczym z Polską oraz wymianie kulturalnej - głosi komunikat Kancelarii Premiera po rozmowach.
Wzmacnianie strategicznego partnerstwa z Polską
Litwa postrzega Polskę jako niezastąpionego sojusznika, strategicznego partnera i sąsiada, którego łączą historyczne więzy.
W rozmowie z prezydentem Polski Karolem Nawrockim, premier Mindaugas Sinkevičius wyraził zainteresowanie Litwy dalszym zacieśnianiem stosunków dwustronnych. Omówił z polskim przywódcą kwestie bezpieczeństwa i obrony regionu, wsparcie dla Ukrainy i inne aktualne tematy.
- Dziś słowa papieża Jana Pawła II, że nasze narody łączą więzy sąsiedztwa, przyjaźni i braterstwa, pozostają szczególnie aktualne. Wspólne wyzwania zobowiązują nas do współpracy na rzecz bezpieczeństwa i dobrobytu regionu, a nasza wspólna historia przypomina nam, że jest to nie tylko możliwe – musi być naszym celem. Wzmocnienie strategicznego partnerstwa z Polską jest jednym z najważniejszych zadań, jakie postawił sobie mój rząd – powiedział litewski premier.
Mindaugas Sinkevičius podkreślił znaczenie ścisłej koordynacji działań między krajami w obliczu zagrożeń zarówno konwencjonalnych, jak i hybrydowych, a także wagę silnych relacji transatlantyckich.
Litwa i Polska wspólnie zbudują europejską gigafabrykę sztucznej inteligencji
Jednym z najnowszych wspólnych litewko- polskich przedsięwzięć gospodarczych jest gigafabryka sztucznej inteligencji.
W lipcu 2026 roku Ministerstwo Gospodarki i Innowacji RL przyłączyło się do inicjatywy AI Gigafactories Europejskiego Wspólnego Przedsięwzięcia w dziedzinie Obliczeń Wysokiej Wydajności (EuroHPC) i wraz z Ministerstwem Cyfryzacji RP złożyła wspólny wniosek o utworzenie jednego z najnowocześniejszych w Europie potencjału obliczeniowego w dziedzinie sztucznej inteligencji.
- Inwestycje w sztuczną inteligencję to inwestycje w konkurencyjność i bezpieczeństwo całego regionu. Litwa i Polska pokazują, że działając wspólnie, mniejsze kraje europejskie mogą stać się znaczącymi ośrodkami rozwoju sztucznej inteligencji. Dążymy do tego, aby litewskie i polskie ekosystemy sztucznej inteligencji były zunifikowane i zdolne do konkurowania na poziomie globalnym - mówi Edvinas Grikšas, minister gospodarki i innowacji.
Rozpoczęcie działalności pierwszych europejskich gigafabryk wykorzystujących sztuczną inteligencję planowane jest na 2028 rok.
Gigafabryki będą finansowane, budowane i eksploatowane przez prywatne konsorcja wybrane w ramach procedury przetargowej EuroHPC.
Prawie 10 mld euro obrotów towarowych
Według litewskiej Państwowej Agencji Danych, obroty towarowe między Litwą a Polską w 2025 r. osiągnęły kwotę 9,8 mld euro, eksport do Polski – 3,8 mld euro (eksport towarów pochodzenia litewskiego – 2,5 mld euro), a import – 6 mld euro.
W porównaniu z rokiem 2024 obroty handlowe wzrosły o 3,6 proc., eksport do Polski o 3,7 proc. (eksport towarów pochodzenia litewskiego wzrósł o 7,1 proc.), a import o 3,6 proc.
Polska jest również znaczącym inwestorem – polskie inwestycje bezpośrednie na Litwie w trzecim kwartale 2025 roku wyniosły prawie 1,28 mld euro. Litewskie inwestycje bezpośrednie w Polsce w tym samym okresie wyniosły 809,79 mln euro.
Nowa centrolewicowa koalicja rządząca na Litwie
W skład nowej koalicji rządzącej wchodzą frakcje sejmowe: socjaldemokratyczna, Związku Demokratycznego „W imię Litwy” (weszła do koalicji zamiast populistycznego Świtu nad Niemnem) oraz Chłopów-Zielonych i Związku Chrześcijańskich Rodzin, którą współtworzą Związek Chłopów i Zielonych oraz Akcja Wyborcza Polaków na Litwie – Związek Chrześcijańskich Rodzin.
Nominowana przez AWPL-ZChR Rita Tamašunienė nadal pełni funkcję ministra sprawiedliwości.
W ciągu ostatnich 25 lat polska partia na Litwie szósty raz współtworzy rząd, mając swych przedstawicieli w latach: 2000-2001 w rządzie Rolandasa Paksasa, 2006-2008 w rządzie Gediminasa Kirkilasa, 2012-2014 w rządzie Algirdasa Butkevičiusa, 2019-2020 w rządzie Sauliusa Skvernelisa, 2025-2026 w rządzie Ingi Ruginienė.
Nowa koalicja socjaldemokratów, demokratów i „chłopów” dysponuje 75 mandatami w 141-osobowym Sejmie Litwy.
Na podstawie tej umowy został utworzony XXI rząd, na czele którego stanął przewodniczący socjaldemokratów Mindaugas Sinkevičius.
Zgodnie z porozumiem, strony zobowiązały się do prowadzenia polityki centrolewicowej, zorientowanej na sprawy społeczne, stabilnej finansowo i sprzyjającej inwestycjom.
Partnerzy koalicyjni zobowiązali się także się unikać publicznych wzajemnych ataków, sztucznego podsycania napięć politycznych oraz działań, które obiektywnie osłabiałyby stabilność rządu lub interesy narodowe Litwy.
WYG
Źródła: Kancelaria Premiera RL; Sejm RL; Ministerstwo Gospodarki i Innowacji RL
