We wtorek, 19 maja minister Obrony Narodowej Republiki Litewskiej Robertas Kaunas podpisał umowy z gminami rejonów łoździejskiego i jurborskiego w sprawie dodatkowego ich finansowania, proporcjonalnego do wielkości poligonów.
W tym roku planuje się przeznaczyć około 1,35 mln euro dla rejonu łoździejskiego i 270 tys. euro na rejon jurborski. Od przyszłego roku kwoty te wyniosą odpowiednio 2,7 mln euro i 560 tys. euro.
Ograniczyć negatywne skutki
- Budżet przeznaczony na obronność został przeznaczony także na finansowanie infrastruktury gminnej, która pomoże zapewnić efektywne funkcjonowanie poligonu, ograniczyć negatywne skutki i zaspokoić potrzeby cywilne. Tak jak informowaliśmy podczas pierwszych spotkań z mieszkańcami, teraz powtarzamy to samo – poligony przynoszą bezpośrednie korzyści lokalnym mieszkańcom. Zarówno gminy rejonu łoździejskiego, jak i jurborskiego postrzegamy jako długoterminowych partnerów – przyznane środki wzmocnią lokalne społeczności i potencjał obronny kraju. Inwestycje w obiekty o podwójnym przeznaczeniu pozwalają nam przekształcać specyficzne potrzeby gmin w rozwiązania i konsekwentnie inwestować w jakość życia lokalnych społeczności mówi minister obrony narodowej Robertas Kaunas.
Pieniądze na drogi, inwestycje, służbę zdrowia
Pieniądze zostaną przeznaczone na budowę lub rozwój infrastruktury społecznej i inżynieryjnej, zgodnie z potrzebami zgłaszanymi przez gminy. Rejon łoździejski zgłosił największą potrzebę poprawy infrastruktury drogowej, przyciągnięcia inwestycji i wzmocnienia sektora zdrowia.
- To porozumienie jest ważne, ponieważ potwierdza, że dyskusje zmierzają do realizacji konkretnych zobowiązań wobec mieszkańców. Od samego początku rozważań nad kwestią poligonu w Kapčiamiestis dążyłam do pogodzenia potrzeb obronności państwa z oczekiwaniami mieszkańców regionu łoździejskiego. Jestem wdzięczna mieszkańcom naszego regionu za odpowiedzialne podejście do znaczenia tego projektu dla bezpieczeństwa Litwy. Teraz najważniejsze jest, aby podjęte decyzje i wykonane prace przyczyniły się do poprawy jakości życia w starostwach Kapčiamiestis i Wiejsieje oraz w całym rejonie łoździejskim. Starałam się i będę zabiegać o to, aby dodatkowe finansowanie dotarło do obszarów, w których zmiany są najbardziej oczekiwane - dróg, gospodarki wodnej, służby zdrowia, poprawy warunków biznesowych i przyciągnięcia inwestycji do naszego regionu - mówi Ausma Miškinienė, mer rejonu łoździejskiego.
Procedury
Gminy posiadające poligony będą zgłaszać swoje potrzeby finansowania projektów związanych z użytkowaniem poligonów i terenów szkoleniowych do Ministerstwa Obrony Narodowej. Po ocenie zgodności zgłoszonych potrzeb, Ministerstwo Obrony Narodowej sfinansuje ich realizację ze środków budżetu państwa przyznanych ministerstwu.
Lista finansowanych obiektów, przewidziana w tym instrumencie, nie obejmuje dróg lokalnych i dróg prowadzących na tereny wojskowe. Remont i utrzymanie tych dróg są już finansowane zgodnie z Procedurą Remontu i Utrzymania Lokalnych Dróg Dojazdowych, zatwierdzoną przez Ministerstwo Obrony Narodowej w 2022 roku i nadal jest obowiązującą – wyjaśnia litewski MON
Rekompensaty otrzymają także mieszkańcy z terenów poligonu i w pobliżu. Właściciele nieruchomości otrzymają rekompensatę nie tyko według wartości odtworzeniowej lub porównawczej. Przewidziano również rekompensatę strat niemajątkowych.
Co z rekompensatą dla mieszkańców Sejneńszczyzny?
Mieszkańcy przygranicznych wsi, graniczących z Litwą w kierunku Kopciowa, też chcą rekompensat, Wskazują, że już teraz zmniejsza się zainteresowanie turystów wypoczynkiem na urokliwych miejscach pogranicza. Huk dział, armat - bo strzelanie będzie odbywać się w stronę polską – to uciążliwość nie tylko dla mieszkańców, ale i gości.
O podobne rekompensaty walczy wspólnie z sejneńskim sołectwami wójt gminy Giby Robert Bagiński.
Rada Gminy w Gibach 30 marca 2026 roku przyjęła nawet stanowisko, wzywające wójta „(…) do podjęcia niezwłocznych działań zmierzających do udzielenia wsparcia mieszkańcom przygranicznych wsi w związku z planowaną budową poligonu w Kopciowie,(…), Budowa pokłonu w bezpośrednim sąsiedztwie granicy państwowej może w istotny sposób wpłynąć na poczucie bezpieczeństwa i ograniczenie ruchu turystycznego w regionie, co bezpośrednio przełoży się na pogorszenie się sytuacji ekonomicznej mieszkańców prowadzących działalność agroturystyczną oraz inne formy działalności związaną z obsługą ruchu turystycznego – czytamy w stanowisku Rady Gminy Giby.
Jak już informowaliśmy, wójt gminy Giby Robert Bagiński przebywał w kwietnu br. na Litwie. Spotykał się tam z litewskimi parlamentarzystami w sprawie rekompensat dla mieszkańców Gminy Giby, jak też całej Sejneńszczyzny, za straty związane z funkcjonowaniem poligonu.
- W litewskim Sejmie, podczas głosowania poświęconego utworzeniu poligonu, miałem przyjemność rozmawiać między innymi z Panami Posłami Linasem Urmanavičiusem oraz Remigijusem Motūzą. Odwiedziłem też Grzegorza Marka Poznańskiego, Chargé d’affaires ad interim Rzeczypospolitej Polskiej w Republice Litewskiej. Podnosiłem potrzebę traktowania Mieszkańców mojej Gminy, jak też całego Powiatu Sejneńskiego na równi z Mieszkańcami Rejonu Łoździejskiego na Litwie, którzy mogą liczyć na pomoc swojego Państwa – informował po wizycie wójt.
Jak na razie nie widać zainteresowania tym tematem ze strony polskich władz rządowych. Za to prezydent Litwy Gitanas Nausėda dziękuje - przy każdej nadarzającej się okazji - stronie polskiej za wsparcie w tej sprawie w sprawie poligonu w Kopcioie i zapewnia, że poligon będzie otwarty także na wspólne szkolenia polskich żołnierzy z jednostkami Litewskich Sił Zbrojnych.
Poligon Kapčiamiestis i teren ćwiczeń wojskowych obejmą powierzchnię ponad 14 tysięcy hektarów. Ćwiczenia wojskowe planowane są już od 2028 roku, a zakończenie budowy strzelnic planowane jest do 2030 rok.
WYG
Źródło i fot: Ministerstwo Obrony Republiki Litewskiej
Zdjęcia: A. Pliadžio
