Kilkanaście polskich techników i szkół zawodowych dołącza właśnie do programu School Living Lab-Green+ - pierwszego w Polsce programu, który zakłada stworzenie systemowego modelu szkolnych inkubatorów zielonych i cyfrowych innowacji.
Program realizowany jest przez Fundację Code for Green ze środków Villum Fonden, pod Honorowym Patronatem Ministerstwa Klimatu i Środowiska, Ministerstwa Energii, Ministerstwa Cyfryzacji oraz Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Tej luki nie wypełni żaden podręcznik
Raport Światowego Forum Ekonomicznego z 2025 roku wskazuje, że 39% kluczowych kompetencji wymaganych na rynku pracy zmieni się do 2030 roku. Równolegle dane Eurostat pokazują, że zaledwie 44,3% Polaków dysponuje podstawowymi umiejętnościami cyfrowymi, przy unijnym celu wynoszącym 80%. Polska gospodarka przyspiesza w kierunku zielonej i cyfrowej transformacji, podczas gdy system kształcenia zawodowego wciąż w dużej mierze opiera się na modelach dydaktycznych zaprojektowanych dla nieco innej rzeczywistości.
Problem nie leży wyłącznie w programach nauczania. Badania nad edukacją zawodową w Europie konsekwentnie wskazują na strukturalną przepaść między wiedzą deklaratywną, nabywaną w szkole, a wiedzą proceduralną i adaptacyjną, której pracodawcy oczekują od absolwentów. Uczniowie techników rzadko mają okazję do pracy z realnym problemem, w realnym kontekście, z realną stawką. Efektem jest coraz dłuższy i coraz droższy proces wdrożenia pracownika i rosnące niezadowolenie po obu stronach rynku pracy.
SLL-Green+ jest odpowiedzią na ten strukturalny problem - nie jako interwencja punktowa, lecz jako próba zmiany systemowej.
Na czym polega program?
- SLL-Green+ to czteroletni program dla techników i szkół zawodowych, który wprowadza model School Living Lab - szkolny inkubator zielonych i cyfrowych innowacji. Uczniowie uczą się przez działanie: diagnozują problemy, projektują rozwiązania, tworzą prototypy i testują je w praktyce. Program łączy: nowoczesną pracownię, przygotowanie nauczycieli i dyrekcji, proces projektowania innowacji przez uczniów, współpracę szkoły z samorządem, biznesem, uczelniami i inkubację najlepszych projektów uczniowskich - podsumowuje Marta Zwolińska-Budniok, kierowniczka programu SLL-Green+, Fundacja Code for Green.
Model School Living Lab wywodzi się z tradycji europejskich laboratoriów innowacji społecznych - przestrzeni, w których użytkownicy końcowi stają się współtwórcami rozwiązań, a granica między uczeniem się i działaniem praktycznym - zanika. W kontekście szkoły zawodowej oznacza to fundamentalne przesunięcie: uczeń przestaje być odbiorcą wiedzy i staje się jej producentem. Cykl projektowy: od diagnozy lokalnego problemu, przez analizę danych i prototypowanie, po prezentację wyników np. przed partnerami biznesowymi i samorządowymi podczas corocznego Demo Day - zbliża środowisko szkolne do realiów pracy zespołowej w organizacjach nowoczesnej gospodarki.
Każda szkoła partnerska otrzymuje:
- środki na nowoczesną pracownię Living Lab (do 120 000 zł na wyposażenie - w zależności od potrzeb szkoły mogą to być np. czujniki środowiskowe, mikrokontrolery, narzędzia druku 3D);
- kompleksowe przygotowanie nauczycieli i dyrekcji - 10 kursów e-learningowych, 4 warsztaty, mentoring ekspercki prowadzony przez przedstawicieli uczelni wyższych i środowiska biznesowego;
- wynagrodzenia dla nauczycieli realizujących zajęcia projektowe (minimum 2 godziny tygodniowo);
- mikrogranty dla najlepszych projektów uczniowskich oraz wsparcie biznesowe w ich inkubacji;
- status szkoły modelowej, czyli placówki współtworzącej wzorzec, który po 2030 roku zostanie bezpłatnie udostępniony wszystkim szkołom zawodowym w Polsce.
Udział szkoły jest całkowicie bezpłatny. Łączne wsparcie na szkołę wynosi średnio 267 tys. zł przez 4 lata.
Szkoły partnerskie
Kilkanaście szkół zawodowych zakwalifikowanych do programu reprezentuje przekrój polskiego szkolnictwa zawodowego. Zlokalizowane są w mniejszych miejscowościach, jak Brodnica, Krzeszowice czy Nowa Dęba, średnich miastach jak Wieluń, Suwałki czy Gorzów Wielkopolski i w dużych miastach jak Szczecin czy Gdynia. Szkoły partnerskie prowadzą kształcenie w kierunkach bezpośrednio związanych z cyfrową i zieloną transformacją: w logistyce i transporcie, chłodnictwie i klimatyzacji, energetyce i energii odnawialnej, budownictwie, programowaniu i automatyce oraz technologii żywności i agrobiznesu.
Szkołą partnerską z województwa podlaskiego jest Zespół Szkół Technicznych w Suwałkach.
Fundacja Code for Green zaprasza również szkoły techniczne i branżowe z województw lubelskiego, świętokrzyskiego i kujawsko-pomorskiego do dołączenia do grona szkół partnerskich. To ostatnia możliwość, by znaleźć się wśród 16 modelowych placówek współtworzących nowy standard kształcenia zawodowego w Polsce.
Zainteresowane szkoły proszone są o kontakt:
marta.zwolinska@cfg.edu.pl | 605 318 335
Dlaczego to ważne - perspektywa systemowa
Program SLL-Green+ wpisuje się w szerszy kontekst europejskiej polityki edukacyjnej: strategii przemysłowej Unii Europejskiej, Europejskiego Zielonego Ładu i Dekady Cyfrowej 2030. Polska potrzebuje kadr zdolnych do pracy w sektorach transformacji i potrzebuje ich szybko. Szkolnictwo zawodowe, kształcące ponad 700 000 uczniów rocznie, jest kluczowym ogniwem tego łańcucha. Pytanie nie brzmi, czy szkoły zawodowe powinny się zmieniać, brzmi: jak zapewnić im narzędzia, metodykę i zasoby, by ta zmiana była realna, a nie deklaratywna.
SLL-Green+ nie jest kolejnym projektem z listy działań do odhaczenia. Jest próbą odpowiedzi na realne wyzwania, z jasnym planem replikacji - skalowania i docelowo - dokumentacją open source dostępną dla wszystkich polskich techników po 2030 roku.
Patroni i partnerzy
Patronaty honorowe ministerstw: Klimatu i Środowiska, Energii, Cyfryzacji, Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Patronaty honorowe Kuratorów Oświaty: Opolskiego, Kujawsko-Pomorskiego, Pomorskiego, Lubelskiego, Podlaskiego, Dolnośląskiego.
Patronaty medialne: Serwis Samorządowy PAP, Portal Śląska Opinia, Polskie Radio Białystok, Suwałki24, Dwutygodnik Suwalski.
