.jpg){kind=spacer}
Gmina Puńsk w maju 2026 rozpoczęła realizację projektu pt. Rozwój kompetencji EUWT „Polsko-Litewski Transgraniczny Obszar Funkcjonalny” w zakresie wdrażania podejścia CLLD - wymiana doświadczeń i dobre praktyki”.
Projekt jest współfinansowany przez Województwo Podlaskie w ramach konkursu pn. „Wsparcie współpracy z zagranicą jednostek samorządu terytorialnego w województwie podlaskim w 2026 roku”.
Partnerami projektu są: Administracja Samorządu rejonu Vilkaviškis, Administracja Samorządu rejonu Lazdijai, Administracja rejonu Kalvarija oraz samorządy po stronie polskiej, tworzące to Ugrupowanie.
Termin realizacji projektu: 04.05.2026 – 30.11.2026
Miejsce realizacji projektu: Pogranicze polsko-litewskie i pogranicze włosko-austriackie
Całkowity koszt realizacji projektu: 27.680,00 PLN
Kwota przyznanej dotacji: 13.840,00 PLN
Projekt przewiduje:
1) organizację wizyty studyjnej na pograniczu austriacko-włoskim (region Tyrol – Południowy Tyrol), w obszarze realizacji transgranicznych działań z przedstawicielami instytucji zarządzającej Programem INTERREG Włochy-Austria i tamtejszych lokalnych grup działania.
Wizytę studyjną odbędą delegaci z obszaru Europejskiego Ugrupowania Współpracy Terytorialnej pn. „Polsko-Litewski transgraniczny obszar funkcjonalny” oraz przedstawiciele lokalnych grup działania z polskiej i litewskiej strony granicy. Wizyta jest uzgodniona i potwierdzona przez Komisję Europejską.
2) organizację dwóch spotkań: Pierwsze dotyczące omówienia planu wizyty studyjnej i wyboru delegatów. Drugie - podsumowujące wizytę i formułujące wnioski i rekomendacje.
3) zakup upominków reklamowych z logo EUWT i Województwa Podlaskiego w postaci produktów lokalnych z terenu województwa podlaskiego (np. miód, herbata lub inne).
4) publikację dwóch artykułów o projekcie oraz informacji na stronach internetowych i mediach społecznościowych.
Przypomnijmy, że w skład powstałego w 2023 roku Ugrupowania EUWT wchodzi dziewięć polskich jednostek samorządu terytorialnego: miasto Sejny oraz gminy: Sejny, Giby, Krasnopol, Puńsk, Jeleniewo, Rutka- Tartak, Szypliszki, Wiżajny) oraz trzy litewskie rejony litewskiego samorządu terytorialnego: łoździejski, kalwaryjski i wyłkowyski Siedzibą jest Puńsk.
Lokum znajduje w nowo zbudowanej bibliotece w Puńsku. Przewodniczącym Zarządu Ugrupowania jest wójt gminy Puńsk Witold Liszkowski.
Jednym z celów Ugrupowania jest bezpośrednie pozyskiwanie funduszy z Brukseli.
Jak tłumaczy Witold Liszkowski, wójt gmin Puńsk, przewodniczący zarządu Ugrupowania Współpracy Terytorialnej "Polsko-Litewski transgraniczny obszar funkcjonalny”, polskie i litewskie samorządy wchodzące w skład Ugrupowania, patrzą w najbliższą przyszłość i nowe wyzwania. Najważniejszym celem i potrzebą jest bezpośrednie pozyskiwanie z Brukseli funduszy na nasze pogranicze.
-Takie transgraniczne ugrupowania, jak np. polsko- litewski, będą mogły bezpośrednio aplikować do Brukseli. Mamy już pierwsze kontakty i wiemy, że Komisja Europejska patrzy na nas przychylnie. W grupie zaś siła. Stąd też nasze porozumienie także z lokalnymi grupami działania z Sejneńszczyzny, Suwalszczyzny oraz rejonów kalwaryjskiego i wyłkowyskiego. Wspólnie będziemy zabiegać o to, aby polsko – litewskie pogranicze miało szansę na dalszy rozwój - mówi wójt gminy Puńsk Witold Liszkowski.
Współpraca z lokalnymi grupami działania
W 2025 roku zrealizowało projekt pilotażowy pt. „CLLD-oriented facilitation of cross-border planning across the Polish-Lithuanian Functional Area” w ramach unijnego programu Resilient Borders(Odporne Granice), którego celem było zwiększenie potencjału obszaru Europejskiego Ugrupowania Współpracy Terytorialnej.
Kluczowym rezultatem było podpisanie Listu Intencyjnego międzyUgrupowaniem a LGD-ami z obu stron granicy: Suwalsko-Sejneńską LGD, LGD Dzūkija z Lazdijai, LGD Vilkaviškis, LGD Kalvarija, zobowiązującego strony do wspólnych działań na rzecz zrównoważonego rozwoju pogranicza i współpracę transgraniczną na poziomie społeczności lokalnych.
Obecnie taki oddolny model rozwoju lokalnego w Europie funkcjonuje w praktyce jedynie na granicy austriacko-włoskiej i jest on rekomendowany przez Komisję Europejską (DG REGIO) jako dobra praktyka UE. Stąd też planowana i akceptowana prze UE wizyta studyjna na tym pograniczu.
Realizowany w obecnym konkursie projekt jest kontynuacją dwóch poprzednich projektów pt. „Upowszechnienie i rozwój działalności Europejskiego Ugrupowania Współpracy Terytorialnej pn. „Polsko-Litewski transgraniczny obszar funkcjonalny” oraz „Rozwój i wzmocnienie współpracy Europejskiego Ugrupowania Współpracy Terytorialnej pn. „Polsko-Litewski transgraniczny obszar funkcjonalny”.
Cel główny projektu:
Wzmocnienie współpracy transgranicznej na pograniczu polsko-litewskim oraz budowanie nowego partnerstwa z pograniczem austriacko-włoskim w ramach EUWT „Polsko-Litewski Transgraniczny Obszar Funkcjonalny” poprzez nabycie wiedzy i dobrych praktyk dotyczących wdrażania podejścia Rozwoju Lokalnego Kierowanego przez Społeczność (CLLD/RLKS).
Rezultaty jakościowe:
1) Rozwój kompetencji instytucjonalnych i merytorycznych EUWT PLTOF oraz LGD-ów w zakresie wdrażania podejścia CLLD/RLKS w kontekście transgranicznym. Uczestnicy wizyty studyjnej zdobędą praktyczną wiedzę na temat funkcjonowania modelu CLLD na pograniczu austriacko-włoskim;
2) Wzmocnienie zdolności EUWT do pełnienia roli integratora współpracy transgranicznej, sprzyjając lepszemu zarządzaniu funkcjonalnym obszarem transgranicznym, rozwijaniu wielopoziomowego modelu zarządzania oraz zwiększeniu udziału społeczności lokalnych w procesach decyzyjnych;
3) Pogłębienie relacji pomiędzy samorządami i LGD z Polski i Litwy, co przełoży się na większe zaufanie, lepszą koordynację działań oraz gotowość do podejmowania wspólnych inicjatyw projektowych w przyszłości;
4) Wsparcie i zaangażowanie samorządów lokalnych z województwa podlaskiego w realizację przedsięwzięć o charakterze międzynarodowym między Polską i Litwą oraz regionem austriacko-włoskim;
5) Upowszechnienie informacji i rozpoznawalności EUWT PLTOF i Województwa Podlaskiego;
6) Zwiększenie świadomości znaczenia współpracy transgranicznej i oddolnego podejścia do rozwoju lokalnego wśród mieszkańców i interesariuszy pogranicza;
Realizacja projektu przyczyni się do wzmocnienia i pogłębienia już istniejącego partnerstwa polsko-litewskiego w ramach utworzonego EUWT PLTOF obejmującego 9 samorządów ze strony polskiej (wszystkie z województwa podlaskiego) i 3 ze strony litewskiej.
Utworzona sieć współpracy EUWT i lokalnych grup działania na pograniczu polsko-litewskim dąży do wzmocnienia spójności gospodarczej, społecznej, terytorialnej i kulturowej oraz poprawy jakości życia mieszkańców.
Uzasadnia to zastosowanie podejścia, które opiera się na oddolnym podejmowaniu decyzji rozwojowych przy aktywnym udziale społeczności lokalnych i jest szczególnie adekwatne dla obszarów wiejskich, peryferyjnych i problemowych, takich jak nasze polsko - litewskie pogranicze.
WYG
Źródło i fot: UG Puńsk
Na fot: Członkowie Ugrupowania na jednym ze spotkań na pograniczu polsko -litewskim
