Prezydenci Polski i Litwy odsłonili pomnik Mikalojusa Čiurlionisa. Akcenty sejneńskie i puńskie

Prezydent Republiki Litewskiej Gitanas Nausėda i Pierwsza Dama Diana Nausėdienė, wraz z prezydentem Polski Karolem Nawrockim i Pierwszą Damą Martą Nawrocką, wzięli udział w sobotniej inauguracji kompozycji pamiątkowej poświęconej Mikalojusowi Konstantinasowi Čiurlionisowi w Markach.

To litewski malarz i grafik, kompozytor najwybitniejsza postać kultury litewskiej przełomu XIX i XX wieku. Jego dorobek artystyczny, który powstał w przeciągu zaledwie dekady, wywarł ogromny wpływ na sztukę i kulturę Litwy, gdzie uznawany jest za narodowego wieszcza.

Jasne miejsce pamięci o artyście w Polsce

To właśnie w Markach (dawniej Pustelnik), w działającym tu sanatorium, M. K. Čiurlionis spędził ostatnie lata swojego życia. Kompozycja pamiątkowa przedstawia filar kaplicy i filar dachu, inspirowane obrazem tego artysty „Żmudzkie filary kaplicy”.

Ta kompozycja sakralna jest również reprezentacją litewskiego haftu krzyżykowego, wpisanego na Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO.

W swoim przemówieniu powitalnym w Markach prezydent Litwy podkreślił, że symboliczne jest to, iż odtąd każdego przechodnia będzie tu witał litewski filar kaplicy i filar dachu. Te elementy, stworzone przez ludowego artystę Antanasa Vaškisa, który doskonale opanował żmudzki styl haftu krzyżykowego, odtwarzają wizerunek znanego obrazu Čiurlionisa.

- Odtąd będziemy mieli kolejne jasne miejsce pamięci o artyście w Polsce – kraju, w którym minęło ponad dziesięć lat jego życia. To tutaj Čiurlionis dojrzewał jako osobowość i jako twórca. Tu ukończył studia muzyczne i plastyczne. Tu połączył litewską tożsamość i światopogląd z kanonem kultury europejskiej - powiedział głowa litewskiego państwa.

Według prezydenta LItwy, choć Čiurlionisowi nie było dane doczekać odrodzenia niepodległego państwa litewskiego, swoją twórczością przyczynił się do ukształtowania politycznego narodu. Dzięki słynnemu twórcy naród litewski dojrzewał do wolności, jednocześnie utrzymując silne więzi z Polską i Polakami.

Podziękowania prezydenta Litwy

Prezydent podziękował wszystkim, którzy przyczynili się do utrwalenia pamięci Čiurlionisa, w tym Litwinom z Puńska, którzy pomogli w instalacji kompozycji.

Dziękował także Departamentowi Dziedzictwa Kulturowego Ministerstwa Kultury Republiki Litewskiej, Ambasadzie Republiki Litewskiej w Polsce, Urzędowi Miasta Markai, Starostwu Powiatu Wołomińskiego, Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego, a przede wszystkim Kancelarii Prezydenta RP i osobiście prezydentowi Karolowi Nawrockiemu.

-Dziękuję za wysłuchanie, zrozumienie i pomoc w podjęciu fundamentalnego kroku w utrwalaniu pamięci o Čiurlionisie. Kierując się słowami słynnego artysty wyrytymi na pomniku, życzę nam wszystkim wielkości ducha, a Litwie i Polsce możliwości wspólnego osiągania najwyższych szczytów - powiedział Gitanas Nausėda.

- Dzisiejsza uroczystość zdaje się przedłużać Rok Čiurlionisa, który tak pięknie obchodziliśmy zarówno na Litwie, jak i w Polsce. Skupiając się na 150. rocznicy urodzin artysty, z radością witamy również zbliżającą się 115. rocznicę jego śmierci -dodał litewski przywódca.

Mikalojus Čiurlionis połączył w swojej artystycznej wrażliwości dwa narody

Prezydent Karol Nawrocki w swoim wystąpieniu przypomniał, że na cmentarzu w Markach pochowani są Powstańcy Styczniowi, których dzisiaj podczas uroczystości wspólnie upamiętnili Prezydenci Polski i Litwy.

– Dziś do tych ważnych śladów pamięci dołącza postać szczególna, wyjątkowy artysta, który był nie tylko kompozytorem, ale i malarzem. Artysta litewski, który kształcony był na polskich uczelniach, w Polsce. Litwin, który nabierał doświadczenia artystycznego i wielkiego zmysłu w Polsce - powiedział.

Dodał, że w życiorysie Mikalojusa Čiurlionisa, który połączył w swojej artystycznej wrażliwości nasze dwa narody, zawarta jest prawda historyczna na temat relacji łączącej nasze narody.

Mikaloj Čiurlionis jest uosobieniem tego, co było i jest dla nas tak ważne: pewnej bliskości dziedzictwa kulturowego Polski i Litwy - podkreślił.

Zaznaczył, iż odsłonięty w Markach pomnik, będzie stanowił symbol tego, co chcemy powiedzieć światu: w Polsce, na Litwie, w Europie środkowej zamknięta jest piękna myśl o wielkiej kulturze, która ubogaca świat.

W uroczystości uczestniczyli uczniowie litewskiej szkoły "Žiburis" w Sejnach którzy podczas uroczystości wykonali litewskie utwory ludowe z wykorzystaniem instrumentów narodowych (prowadzący A.Beinaris).

Na wydarzenie przybyli przedstawiciele miasta Marki oraz samorządu powiatu wołomińskiego i gminy, licznie zgromadzili się przedstawiciele mediów, członkowie społeczności litewskiej, miejscowa ludność

W niedzielę 25 stycznia, Prezydent RP Karol Nawrocki wraz z Małżonką Martą Nawrocką uczestniczyli w obchodach 163. rocznicy Powstania Styczniowego w Wilnie.

WYG

Źródła i fot: Kancelarie Prezydentów RL i RP