Z inicjatywy sołtysów wsi Zelwa, Budwieć i Stanowisko, w gminie Sejny, powstała petycja przeciwko utworzeniu poligonowi w Kopciowie na Litwie.
W ciągu zaledwie kilku dni podpisały się pod nią 252 osoby.
Treść petycji:
,My, niżej podpisani mieszkańcy oraz właściciele gruntów we wsiach Zelwa, Budwieć i Stanowisko, zamieszkujący tereny przygraniczne z Litwą, zwracamy się z petycją dotyczącą planowanej budowy poligonu wojskowego w Kopciowie (rejon łoździejski). Szczególny niepokój budzi proponowana lokalizacja poligonu, w tym strzelnic, które miałyby znajdować się w pobliżu naszych domów.
Jako mieszkańcy regionu przygranicznego pragniemy zwrócić uwagę, że planowana inwestycja stwarza bezpośrednie ryzyka związane z hałasem, wibracjami, zanieczyszczeniem powietrza oraz potencjalnymi zagrożeniami dla bezpieczeństwa, wynikającymi z intensywnych ćwiczeń strzeleckich. Strzelnice zlokalizowane w tym miejscu naruszyłyby nasz spokój, zdrowie oraz jakość życia, a także mogłyby negatywnie wpłynąć na środowisko naturalne, w tym obszary chronione po obu stronach granicy. Rozwinięta branża turystyczna w regionie ucierpiałaby w związku z prowadzonymi ćwiczeniami wojskowymi. Bliskość zabudowy mieszkalnej uniemożliwia bezpieczne prowadzenie tego rodzaju działań b konsekwencji.
W związku z powyższym wnosimy o:
- Przeprowadzenie transgranicznej oceny oddziaływania na środowisko (EIA) zgodnie z Konwencją z Espoo, z udziałem niezależnych ekspertów z Polski i Litwy.
- Rozważenie alternatywnych lokalizacji strzelnic, oddalonych od terenów zamieszkałych.
- Przeprowadzenie konsultacji społecznych z udziałem mieszkańców obu państw.
- Zapewnienia zgodności inwestycji z prawem UE w szczególności z dyrektywą 2002/49/WE dotyczącą hałasu.
Niniejsza petycja wyraża nasze głębokie zaniepokojenie oraz determinację w ochronie zdrowia mieszkańców, środowiska naturalnego i jakości życia na terenach przygranicznych.
Z poważaniem,
Mieszkańcy terenów przygranicznych RP”
Stale też rośnie liczba podpisów po stornie litewskiej. Złożyły je już 11 065 osób, ofiarowano 4 410 euro, a petycję przeczytało prawie 89 tys ludzi.
Sojusz "Dla Lasów Litewskich" zwrócił się do Republiki Litewskiej w sprawie planowanego poligonu wojskowego w Kopciowie
W piątek, 16 stycznia litewskie Stowarzyszenie "Dla litewskich lasów" zwróciło się do Marszałka litewskiego Sejmu, premiera, Ministerstwo Obrony Narodowej, Służby Obszarów Chronionych Państwowych, Ministerstwa Środowiska, Ministerstwa Sprawiedliwości, Urzędu Lasów Państwowych, Narodowej Służby ds. Ziemi o zapobieżenie utworzeniu poligonu w lasach Kopciowa.
Stowarzyszenie wskazuje na szereg zagrożeń dla środowiska naturalnego. W uzasadnieniu wniosku czytamy m.in.:
-Kapčiamiesčio Państwowy Rezerwat Krajobrazowy to obszar o wyjątkowej wartości ekologicznej, chroniony tak samo prawo krajowe, jak i międzynarodowe. Terytorium w 1993 r. zostało ujęte w Konwencji Ramsarskiej, jako ważne tereny podmokłe o międzynarodowym znaczeniu. Terytorium zawiera chronione siedliska i gatunki zarejestrowane w UE w dyrektywach o siedliskach przyrodniczych i dzikich zwierząt oraz o ochronie flory. Rezerwat jest ważnym terenem obozowym i punktem przejściowym dla ptaków wędrownych.
Konwencja Ramsarska (pełna nazwa: Konwencja Narodów Zjednoczonych o bagnach o międzynarodowym znaczeniu, zwłaszcza o ochronie wód i ptaków bagiennych) to międzynarodowy traktat gwarantujący ochronę i odpowiedzialne korzystanie z bagien świata i innych mokradeł.
Artykuł 3 Konwencji zmusza państwa do "rozważnego używania" i zapewnienia ochrony takich terenów. Działalność wojskowa, w tym wybuchy, ruch i hałas maszyn ciężkich, jest bezpośrednio sprzeczna z zasadą inteligentnego użytkowania. Działanie zakłóci procesy hydrologiczne, które są kluczowe dla ekosystemów bagiennych. Takie działania naruszają także prawa Unii Europejskiej, m.in. artykuł 4 dyrektywy ptasiej (2009/147/EB), który wymaga szczególnych środków w celu ochrony ważnych siedlisk ptaków.
Stowarzyszenie wnioskuje:
1. Natychmiast przerwać wszystkie przygotowania do tworzenia poligonu w Kopciowie
2. Przeprowadzenie niezależnej, kompleksowej oceny oddziaływania na środowisko o znaczeniu międzynarodowym, z uwzględnieniem skumulowanych skutków utworzenia poligonu
3. Zapewnienia pełnego udziału społeczeństwa w procesie decyzyjnym i konsultacji.
4. Dostarczyć całą dokumentację projektową do publicznego wglądu
5. Sprawdzić, jak ten projekt łączy się z zobowiązaniami Litwy wynikającymi z Konwencji Ramsarskiej, unijnej dyrektywy ochrony siedlisk przyrodniczych, dzikiej fauny i flory oraz dyrektyw dotyczących ptaków oraz paryskiego porozumienia klimatycznego.
6. Rozważyć alternatywne miejsca dla ćwiczeń wojskowych.
Wniosek w imieniu Stowarzyszenia podpisał Gintautas Kniukšta, przewodniczący Związku "Dla litewskich lasów".
Z piątkowych wypowiedzi ministrów obrony Polski i Litwy, a także z wypowiedzi prezydenta Litwy Gitanasa Nausedy na spotkaniu z mieszkańcami Kopciowa wynika, że poligon zostanie raczej utworzony. Pozostaje tylko walka o to, aby był jak najmniej szkodliwy dla otoczenia, bo - jak mówiono podczas sesji Rady Powiatu sejneńskiego - „ pociski nie znają granic”. Mieszkańcy Sejneńszczyzny obawiają się ponadto upadku turystyki i gospodarki. Już obecnie nie ma chętnych do inwestowania nawet w sejneńska podstrefę ekonomiczną, bo zła sławę spowodowało częste odmieniane na różne sposoby sformułowanie „ przesmyk suwalski”.
Poseł Niedźwiedzki obiecuje interwencję
Po piątkowej nadzwyczajnej sesji Rady Powiatu Sejneńskiego poseł Jacek Niedźwiedzki zakomunikował:
- Mieszkańcy Sejneńszczyzny boją się o swoje bezpieczeństwo i codzienne życie. Powstanie poligonu mogłoby mieć negatywny wpływ na lokalną gospodarkę, turystykę i przyrodę. Te obawy są w pełni zrozumiałe. Jako poseł i członek Komisji Obrony Narodowej rozmawiałem w tej sprawie z wiceministrem MON Cezarym Tomczykiem, który jednoznacznie zapewnił mnie, że nie ma planów budowy poligonu po stronie polskiej.
Jednocześnie deklaruję, że w najbliższych dniach złożę interpelację do ministra wyrażając sprzeciw mieszkańców Sejneńszczyzny wobec budowy litewskiego poligonu tak blisko naszej granicy. Nikt nie kwestionuje prawa naszego sąsiada do wzmacniania swojego bezpieczeństwa, ale będziemy zabiegać o to, by ta inwestycja została przesunięta dalej od granicy polsko-litewskiej. Bezpośrednie sąsiedztwo poligonu to nie tylko hałas, który przecież nie zna granic międzypaństwowych, ale też zanieczyszczenia powietrza i potencjalne zagrożenie bezpieczeństwa. Głos lokalnej społeczności musi być wysłuchany!
Litewski minister obiecuje
Pewną nadzieję, przynajmniej na udział w konsultacjach, daje wypowiedź ministra obrony kraju Litwy R. Kaunasa, który zapewniał, że będzie „(…) na bieżąco dzielić się wszelkimi istotnymi informacjami z polskim Ministerstwem Obrony Narodowej, aby mogło ono odpowiednio informować swoich obywateli”. Jednocześnie potwierdził że „..spotkanie dwustronne koncentrowało się na kwestiach poligonu Kapčiamiestis. Ministrowie zgodzili się, że poligon, którego utworzenie wymaga jeszcze zatwierdzenia przez Sejm Republiki Litewskiej, ma istotne znaczenie dla wzmocnienia bezpieczeństwa regionalnego”.
WYG
Źródła: Petycja mieszkańców wsi Zelwa, Budwieć i Stanowisko; Biuro Poselskie posła J. Niedźwiedzkiego; Ministerstwo Obrony Litwy
Na fot: las w okolicach Kopciowa. Fot. Gintautas Kniukšta.
Fot: Biuro posła J. Niedźwiedzkiego; MON
