Przy polskiej granicy powstanie białoruskie składowisko odpadów radioaktywnych?

Białoruś planuje zbudować na swoim terytorium składowisko odpadów radioaktywnych. Jedna z trzech lokalizacji przymierzana jest akurat w obwodzie grodzieńskim, graniczącym z terenami przygranicznymi Polski.

Budowa składowiska odpadów promieniotwórczych jest związana z funkcjonowaniem elektrowni jądrowej w Ostrowcu na terenie Białorusi. Elektrownia powstała w obwodzie grodzieńskim, w pobliżu miasta Ostrowiec, niedaleko granicy litewsko-białoruskiej, w odległości 30 km od granicy z Litwą i - od Wilna ok 50 km i ok. 250 km od granicy z Polską.

Okres eksploatacji przewidziano na 60 lat. Paliwem jest nisko wzbogacony uran U-235.

27 ton substancji promieniotwórczych z każdego reaktora rocznie

Już w 2017 roku, w czasie początku budowy elektrowni, polski bełsat.eu alarmował, że zużyte paliwo, które jest o wiele bardziej niebezpieczne, niż inne radioaktywne odpady, pozostanie na Białorusi, a w dodatku nie ma go gdzie na razie bezpiecznie składować. To prawie 27 ton substancji promieniotwórczych z każdego reaktora rocznie. Poinformował portal o tym moskiewski fizyk, ekspert Białoruskiej Kampanii Antyjądrowej Andrej Ożarowski w odpowiedzi na publikację belsat.eu pod tytułem: „Elektrownia jądrowa w Ostrowcu popracuje 60 lat, odpady pozostaną na tysiąclecia”.

Według danych zawartych w ekspertyzie, każdy reaktor będzie w ciągu roku zużywał 26,7 tony paliwa, co po 60 latach eksploatacji da 1602 tony tylko z jednego reaktora.

- Zużyte paliwo atomowe zawiera takie niebezpieczne radionuklidy, jak produkty rozpadu uranu (cez, stront), a także pluton, który powstaje w procesie napromieniowania uranu. Okres połowicznego rozpadu plutonu to 24 tysiące lat! Przy normalnej eksploatacji, takie radionuklidy nie powinny trafiać do śmieci. Właśnie na tym polega niebezpieczeństwo związane ze zużytym paliwem, o wiele wyższe, niż niebezpieczeństwo związane z innymi radioaktywnymi odpadami” - tłumaczył dla belsat.eu ekspert Białoruskiej Kampanii Antyjądrowej Andrej Ożarowski.

Dokumenty składowiska odpadów radioaktywnych do publicznego wglądu

Dyrekcji Ochrony Środowiska w Białymstoku rozesłała już do różnych urzędów i instytucji, w tym i do samorządów z powiatów augustowskiego, sejneńskiego, suwalskiego zawiadomienie o wyłożeniu do publicznego wglądu dokumentacji dotyczącej planowanej przez stronę białoruską budowy obiektu przeznaczonego do składowania i tymczasowego przechowywania odpadów promieniotwórczych oraz możliwości składania do Dyrekcji wniosków dotyczących tej inwestycji.

Inwestorem jest republikańskie unitarne przedsiębiorstwo „Białoruska organizacja ds. postępowania z odpadami promieniotwórczymi” (przedsiębiorstwo państwowe „BelRAO”).

Miejsce realizacji planowanej działalności:

Realizacja rozwiązań projektowych przewidywana jest na terenach zlokalizowanych w północno-zachodniej, południowo-wschodniej i wschodniej części Republiki Białorusi (obwody: grodzieński, graniczący z przygranicznymi terenami Polski; homelski i mohylewski). Orientacyjna powierzchnia działki przeznaczonej pod lokalizację OSOP – 1 km².

Przewidywany termin podjęcia decyzji w sprawie planowanej działalności - 2026r.

Terminy realizacji pierwszego etapu budowy: 2028–2030.

Oddanie do użytkowania pierwszego etapu: 2030. Przewidywany okres eksploatacji obiektu: 100 (sto) lat, z możliwością przedłużenia w trybie określonym przepisami. (rozpoczęcie i czas trwania budowy oraz eksploatacji)

Decyzja o możliwości realizacji planowanej działalności zostanie podjęta przez właściwe białoruskie organy na podstawie wyników ekspertyzy dokumentacji przedprojektowej, z uwzględnieniem konsultacji społecznych i transgranicznych konsultacji z zainteresowanymi stronami. Na podstawie wyników powyższych procedur zostanie podjęta decyzja o realizacji albo o odmowie realizacji planowanej działalności.

Cele planowanej działalności:

Zapewnienie bezpiecznego przechowywania i składowania odpadów promieniotwórczych (dalej – OP) przez cały okres ich potencjalnej niebezpieczności. W celu osiągnięcia założonego celu w obiekcie składowania odpadów promieniotwórczych (OSOP) planuje się realizację koncepcji obrony w głąb (ochrony wielowarstwowej) – systemu środków technicznych i organizacyjnych, obejmującego stosowanie barier fizycznych na drodze rozprzestrzeniania się substancji promieniotwórczych do środowiska.

Uzasadnienie planowanej działalności:

budowa OSOP została przewidziana w Strategii postępowania z odpadami promieniotwórczymi (zatwierdzonej postanowieniem Rady Ministrów Republiki Białoruś z dnia 15 lutego 2023 r.

Do 23 września 2026 roku można składać uwagi i wnioski

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Białymstoku informuje, że z dokumentacją dokumentacja w języku polskim, angielskim i rosyjskim można zapoznać się w siedzibie Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Białymstoku przy ulicy Dojlidy Fabryczne 23, pokój 11,tel. 85 740 69 81 wew. 43, w godz. 8.00 - 15.00 oraz na stronie internetowej Regionalnej Dyrekcji.

Jednocześnie Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Białymstoku informuje społeczeństwo o możliwości zapoznania się z ww. dokumentacją, jak również o możliwości składania do niej uwag i wniosków w formie pisemnej na adres – Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Białymstoku, ul. Dojlidy Fabryczne 23, 15-554 Białystok, ustnie do protokołu oraz za pomocą środków komunikacji elektronicznej bez konieczności opatrywania ich bezpiecznym podpisem elektronicznym - od 24 sierpnia 2026 r. do 23 września 2026 r. włącznie.

WYG

Źródło: Dyrekcja Ochrony Środowiska w Białymstoku

Fot. Freepik