Współpraca buduje, a transgraniczna podwójnie – to konkluzja z przeprowadzonej w miniony piątek w Puńsku konferencji końcowej projektu "Odporne Granice" (Resilient Borders) z udziałem przedstawicieli litewskich i polskich gmin przygranicznych, lokalnych grup działania i ich partnerów.
Europejskie Ugrupowanie Współpracy Terytorialnej "Polsko-Litewski transgraniczny obszar funkcjonalny” z siedzibą w Puńsku od lutego do września 2025 r. realizuje projekt pilotażowy „Ułatwienie planowania transgranicznego w ramach Polsko-Litewskiego Obszaru Funkcjonalnego w ramach europejskiego Projektu dla regionów przygranicznych pod nazwą Odporne Granice”, finansowanego przez Unię Europejską.
Projekt „Odporne Granice” ma na celu stworzenie bardziej zintegrowanego i spójnego polsko-litewskiego obszaru funkcjonalnego.
Jednym z istotnych celów projektu było stworzenie stabilnych kanałów współpracy i wprowadzenie jednolitych procedur komunikacyjnych umożliwiających funkcjonowanie transgraniczne w trybie ciągłym, pomimo napięć i zakłóceń ze strony sąsiednich wrogich terytoriów (obwód królewiecki Federacji Rosyjskiej, Białoruś) oraz wzmacniania powiązań transgranicznych między partnerami. Efektywniejsza wymiana informacji i współpraca, zmniejszająca bariery i sprawiająca, że współpraca transgraniczna stanie się dostępniejsza dla wielu podmiotów z sektora publicznego, społecznego i podmiotów gospodarczych po obu stronach granicy.
W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele samorządu województwa podlaskiego - członek zarządu Bogdan Dyjuk oraz przewodniczący sejmiku Cezary Cieślukowski, reprezentanci dwunastu członków Europejskiego Ugrupowania Wspólnoty Terytorialnej, przedstawiciele Lokalnych Grup Działania działających po obu stronach granicy oraz podmioty wspierające, jak np. Starostwo Powiatowe w Sejnach, z wicestarostą powiatu Antonim Baudzisem na czele.
Memorandum
Podczas spotkania przewodniczący LGD i Europejskiej Grupy Współpracy Terytorialnej, grupującej przygraniczne polsko - litewskie samorządy, podpisali Memorandum Intencyjne, które określa cel dalszego zacieśniania współpracy między litewskimi i polskimi regionami przygranicznymi. Dokument ten otwiera możliwości wspólnego rozwiązywania problemów rozwoju lokalnego, gospodarki, infrastruktury i wzmacniania społeczności lokalnych.
- Dziękuję za to, że jesteście razem, za współpracę przy tworzeniu i realizacji ważnych projektów. Współpraca terytorialna po obu stronach granicy jest naprawdę znacząca, sensowna i obiecująca. Wierzę, że jeśli wszyscy będziemy działać razem, możemy wiele zdziałać. Jeśli będziemy konsekwentnie podążać w tym samym kierunku, osiągniemy rezultaty, o których wielokrotnie mówiliśmy - powiedziała mer rejonu łoździejskiego Ausma Miškinienė.
Patrząc w przyszłość
Jak tłumaczy Witold Liszkowski, wójt gmin Puńsk, przewodniczący zarządu Ugrupowania Współpracy Terytorialnej "Polsko-Litewski transgraniczny obszar funkcjonalny”, polskie i litewskie samorządy wchodzące w skład Ugrupowania, patrzą w najbliższą przyszłość i nowe wyzwania. Najważniejszym celem i potrzebą jest bezpośrednie pozyskiwanie z Brukseli funduszy na nasze pogranicze. Obecnie tylko jedna trzecia projektów jest pozytywnie rozpatrywana przez krajowe władze. Wiadomo, potrzeby tu – na pograniczu - są przeogromne, a chętnych na pieniądze wielu. Poza tym - tłumaczy Witold Liszkowski - po 2027 roku, w nowym budżecie Unii Europejskiej, zajdą istotne zmiany. Na przykład najprawdopodobniej nie będzie już programu Interreg Polska - Litwa. A to z tego programu realizowano i realizuje się ogrom projektów. Dotyczą szeregu dziedzin życia, jak np. wyposażenie placówek służby zdrowia, infrastruktura drogowa, projekty z dziedziny kultury, turystyki.
- Takie transgraniczne ugrupowania, jak nasze, będą mogły bezpośrednio aplikować do Brukseli. Mamy już pierwsze kontakty i wiemy, że Komisja Europejska patrzy na nas przychylnie. W grupie zaś siła. Stąd też nasze porozumienie także z lokalnymi grupami działania z Sejneńszczyzny, Suwalszczyzny oraz rejonów kalwaryjskiego i wyłkowyskiego. Wspólnie będziemy zabiegać o to, aby polsko – litewskie pogranicze miało szansę na dalszy rozwój
Natomiast wójt gminy Sejny Joanna Raś skomentowała współdziałanie polskich i litewskich samorządów oraz organizacji pozarządowych bardzo obrazowo: Współpraca buduje, a transgraniczna podwójnie!
O Europejskim Ugrupowaniu Transgranicznym
Przypomnijmy, że 17 maja 2023 roku wójtowie polskich gmin Puńsk, Rutka-Tartak, Giby, Krasnapol, Jeleniawo, Szypliszki, gminy wiejskiej Sejny Wiżajn oraz burmistrz miasta Sejn oraz merowie litewskich rejonów łoździejskiego, kalwaryjskiego i wyłkowyskiego podpisali deklarację o utworzeniu Europejskiej Grupy Współpracy Terytorialnej „Polsko-Litwa transgraniczna strefa funkcjonalna”.
Zgoda polskiego z Ministerstwo Spraw Zagranicznych na utworzenie Grupy przyszła w lutym 2024 roku.
Siedzibą jest Puńsk. Lokum znajduje się w nowo wybudowanej bibliotece.
Celem Europejskiej Grupy Współpracy Terytorialnej jest dalszy rozwój litewskich i polskich regionów przygranicznych, współpraca, poprawa warunków życia oraz wzmocnienie spójności gospodarczej i społecznej.
Jednym z głównych celów Ugrupowania jest pozyskiwanie bezpośrednio z KE funduszy na rozwój gmin i miast regionu,
WYG
Źródła: Samorząd Rejonu Łoździejskiego; UG Puńsk; Joanna Raś - wójt gminy Sejny
Fot: Samorząd Rejonu Łoździejskiego
