W poniedziałek,, 16 lutego roku przypada 108. rocznica proklamowania niepodległości Litwy. Dzień Odrodzenia Państwa Litewskiego jest na Litwie dniem wolnym od pracy.
Niepodległość Litwa odzyskała wraz z Polską po ponad stuletnim zaborze carskim. Okolicznościowe imprezy odbyły się w miniony weekend i jeszcze odbędą się w poniedziałek nie tylko na Litwie, ale też w Puńsku, Sejnach, Suwałkach, czyli w miejscowościach, gdzie są główne skupiska mniejszości litewskiej w Polsce.
Zapłoną znicze na grobach żołnierzy litewskich, spoczywających na cmentarzach w Berżnikach i Sejnach. Odbędą się też uroczyste apele w litewskich placówkach oświatowych.
Na Litwie
Główne uroczystości odbędą się w poniedziałek, 16 lutego. Natomiast już w piątek, 13.02.br. w Pałacu Prezydenckim Republiki Litewskiej, ku czci sygnatariuszy Aktu Niepodległości z 1918 roku, wręczono kwiaty ich bliskim, które ozdobią miejsca wiecznego spoczynku osobistości, które 16 lutego przywróciły Litwie niepodległość.
Kwiaty wręczyła Pierwsza Dama Diana Nausėdienė oraz wygłosiła przemówienie gratulacyjne do rodzin sygnatariuszy.
-Szczerze dziękuję Wam za wierne podtrzymywanie tej cennej tradycji. Przekazując te kwiaty jako wieczny symbol wdzięczności całego narodu litewskiego sygnatariuszom, pielęgnujecie i umacniacie pamięć narodu oraz żywą więź z naszymi wielkimi przodkami. Niech fala miłości do Ojczyzny, szacunku dla historii i żywej więzi z naszymi korzeniami rozprzestrzeni się wśród Waszych rodzin i całego naszego społeczeństwa. Niech nasza wielka rodzina - Litwa - nadal rośnie i umacnia się, czerpiąc siłę z nieśmiertelnego przykładu sygnatariuszy - powiedziała Pierwsza Dama zgromadzonym w Białej Sali Pałacu Prezydenckiego.
Kompozycje kwiatowe w imieniu Prezydenta zostaną złożone również w Wilnie – na Cmentarzu Antokolskim przy Pomniku Obrońców Wolności, przy Pomniku Grobów Żołnierzy Litewskich Sił Zbrojnych Poległych za Ojczyznę, przy grobie Adolfasa Ramanauskasa-Vanagasa, na Cmentarzu Rasowym w kaplicy przywódców i uczestników powstania 1863–1864, przy grobie MK Čiurlionisa, Grobie Nieznanego Żołnierza, przy Pomniku Poległych za Wolność i Niepodległość Litwy, w Kownie – przy Grobie Nieznanego Żołnierza, Grobie Maironisa i pomnikach prezydentów A. Smetony, A. Stulginskisa i K. Grinisa, a także przy grobie V. Kudirki, a w Olicie – przy grobie A. Juozapavičiusa.
W Puńsku
W sobotę, 14 lutego w Domu Kultury Litewskiej miał miejsce okolicznościowy koncert.
W poniedziałek, 16 lutego o godz.12.00 uroczystości przy Dzwonnicy 100-lecia odzyskania niepodległości przez Litwę.
W Sejnach
W niedzielę, 15.lutego odbyła się Msza św. za Litwę w Bazylice, a następnie w Domu Litewskim okolicznościowy koncert.
W Suwałkach
Obchody zorganizowały w niedzielę, 15 lutego litewskie organizacje działające w mieście oraz litewska Szkoła Podstawowa.
Uroczystości rozpoczęto msza świętą w Kościele Serca Jezusowego przy ul. Mickiewicza. Kolejna część obchodów miała miejsce w Szkole Podstawowej. W programie był koncert pn. "Głos mojego kraju", prelekcja historyka P. Maksimaviciusa nt. 200 - lecia Seminarium Litewskiego w Sejnach, wystawa fotografii S. Birgelisa pt. „Na pograniczu Jaćwieży”.
Wybijanie się na niepodległość
Litwa utraciła niepodległość wraz z Polską w wyniku rozbiorów dokonanych przez Prusy, Austrię i Rosję. Natomiast od 1915 roku była okupowana przez Niemcy. Wybiła się ponownie na wolność dopiero po I wojnie światowej. Jeszcze w czasie trwania działań wojennych, w dniach 18-22 sierpnia 1917 roku, w Wilnie, zebrało się 222 delegatów z każdej części Litwy, którzy wybrali 20-osobową Radę Litewską (Lietuvos Taryba). To ona, 16 lutego 1918 roku, pod przewodnictwem Jonasa Basanavičiausa, ogłosiła Akt Niepodległości.
W Konferencji niepodległościowej uczestniczyli też przedstawiciele z Sejneńszczyzny: ksiądz Motiejus Simonaitis ( proboszcz parafii w Puńsku), ksiądz Juozas Katilius ( proboszcz parafii w Smolanach), Kazimieras Mielkus ( gospodarz ze wsi Wojtokiemie, gm. Puńsk), przedstawiciele seminarium Duchownego w Sejnach księża: Justinas Staugaitis, Antanas Petrauskas, Jonas Reitelaitis, Jonas Totoraitis, sejneńscy Litwini: Stasys Tijūnaitis (nauczyciel), Jonas Dereškevičius (nauczyciel), Antanas Pečiulis (kupiec).
Podpisy pod Aktem Niepodległości złożyli między innymi: Antanas Smetona, późniejszy prezydent Litwy, Augustinas Voldemaras, późniejszy premier Litwy, a także starszy brat pierwszego prezydenta Polski Gabriela Narutowicza - Stanisław Narutowicz (1862-1932), adwokat, działacz społeczny, związany z litewskim ruchem narodowym.
Akt ten nie oznaczał powstania państwa litewskiego, ale wyrażał wolę narodu litewskiego stworzenia takiego państwa. Pierwszy litewski rząd powstał dopiero jesienią 1918 r., po zakończeniu I wojny światowej.
WYG
Na fot: 1.Uroczystości w Suwałkach. Fot: Wspólnota Litwinów w Suwałkach
2. Kwiaty dla rodzin Sygnatariuszy. Fot. Kancelaria Prezydenta RL
