Gmina Puńsk realizuje projekt z B9irsztanami i Nowogrodem. W Puńsku będą wspólne warsztaty rękodzielnicze, folklorystyczne, spotkania twórców ludowych i rzemieślników pogranicza polsko-litewskiego, Festiwal Folklorystyczny “Festiwal Harmonii Dziedzictwa”.
Ma to wzmocnić ofertę turystyczną regionu.
Na organizację tych przedsięwzięć Urząd Gminy ogłosił już przetarg. Termin składania ofert mija 22 stycznia 2026 o godz. 10:00.
1. Organizacja i realizacja cyklu tematycznych warsztatów rękodzielniczych w Puńsku
Warsztaty będą realizowane w budynku Muzeum Starej Plebanii w Puńsku stanowiącego obiekt dziedzictwa kulturowego, dostosowany do prowadzenia działań edukacyjnych i warsztatowych związanych z rzemiosłem tradycyjnym w Pracowni rękodzielniczej „Šimtavirvis”.
Warsztaty będą miały charakter praktycznych zajęć stacjonarnych i będą realizowane w formie cyklu spotkań dwudniowych,
Łącznie zaplanowano 10 warsztatów dwudniowych w okresie realizacji projektu. Wezmą w nich udział osoby reprezentujące gminę Puńsk, Nowogród,Birštonas.
Termin realizacji: od 1 lutego 2026 do 31 lipca 2027 r.
2. Organizacja i kompleksowa obsługa wspólnych, trzydniowych warsztatów folklorystycznych
Warsztaty mają na celu:
• pogłębienie wiedzy i zrozumienia wspólnego dziedzictwa etnograficznego regionu
pogranicza polsko-litewskiego,
• wzmocnienie umiejętności artystycznych uczestników (taniec, wokal, instrumenty),
• rozwój współpracy i potencjału kooperacyjnego pomiędzy zespołami
folklorystycznymi,
• zachowanie i promocję tradycji, rytuałów, tańców i muzyki regionu.
Termin realizacji: od 1 lutego 2026 do 31 lipca 2026
3. Organizacja i realizacja dwudniowych warsztatów poświęconych zarządzaniu dziedzictwem kulturowym, które mają na celu wzmocnienie kompetencji przedstawicieli sektora kultury i turystyki z gmin Birštonas, Puńsk i Korycin.
.Warsztaty obejmują także część praktyczną, umożliwiającą analizę lokalnych przykładów oraz dyskusję nad wyzwaniami i potencjałem obszaru pogranicza.
Termin realizacji: W okresie od 01.01.2026 do 28.02.2026.
4. Organizacja i realizacja dwóch transgranicznych spotkań twórców ludowych i rzemieślników pogranicza polsko-litewskiego
Celem spotkań jest integracja środowiska twórców ludowych i rzemieślników,wymiana doświadczeń pomiędzy artystami z Polski i Litwy oraz promocja tradycyjnych rzemiosł i sztuki ludowej jako elementu dziedzictwa kulturowego pogranicza. Jedno ze spotkań odbędzie się podczas Jarmarku Sztuki Ludowej w Puńsku.
Termin realizacji:
1 spotkanie – W okresie od 01.08.2026 do 31.08.2026.
2 spotkanie – W okresie od 01.03.2027 do 30.04.2027.
5. Festiwal Folklorystyczny “Festiwal Harmonii Dziedzictwa” („Heritage Harmony Festival”)
Działanie ma na celu zaprezentowanie wyników projektu wspierającego transgraniczną
turystykę etnograficzną. W trakcie festiwalu zostaną zaprezentowane wspierane zespoły ludowe szerokiej publiczności, które będą promować dziedzictwo etnograficzne regionu przygranicznego w nowych strojach, z rozwiniętymi umiejętnościami i wyposażone w nowe instrumenty.
W festiwalu weźmie udział 60 osób, w tym uczestnicy projektu (Gmina Puńsk-20, Samorząd Administracji Birštonas-20, Gmina Nowogród-20).
Główne cele festiwalu:
• Prezentacja bogatego dziedzictwa kulturowego regionu przygranicznego Litwy i Polski.
• Pokazanie wyników współpracy transgranicznej w zakresie zachowania i promowania tradycji ludowych.
• Przyciągnięcie turystów i ożywienie lokalnej gospodarki poprzez turystykę etnograficzną.
• Wspieranie wymiany kulturowej i zrozumienia między społecznościami litewską i polską.
Termin wykonania: W okresie od 01.08.2026 do 31.08.2026.
O programie
Gmina Puńsk wspólnie z Administracją Samorządu Birštonas (Litwa) i Gminą Nowogród rozpoczęła realizację projektu pt. „Heritage Harmony: Bridging Lithuanian and Polish Cultural Traditions”, Nr LTPL00466 („Harmonia dziedzictwa: łączenie litewskich i polskich tradycji kulturowych”) dofinansowanego przez Unię Europejską w ramach Programu INTERREG Lieuva-Polska 2021-2027.
Celem ogólnym projektu jest wzmocnienie oferty turystycznej związanej z kulturą etnograficzną i ludową oraz wspieranie wymiany kulturalnej między Litwą a Polską poprzez wykorzystanie wspólnego dziedzictwa kulturowego w ramach wspólnych występów, warsztatów i inwestycji w dobra kultury.
Cel szczegółowy to zachowanie, wzbogacanie i rozpowszechnianie kultury ludowej oraz dziedzictwa etnograficznego pogranicza litewsko-polskiego poprzez inwestycje i pomoc techniczną zwiększającą możliwości współpracy, a także umiejętności artystyczne i twórcze transgranicznych zespołów artystycznych.
Sceny mobilne, sprzęt muzyczny
Dzięki inwestycjom polegającym na zakupie scen mobilnych dla Samorządu Birštonas i Gminy Nowogród oraz sprzętu muzycznego dla Gminy Puńsk, projekt zwiększy możliwości organizacji wydarzeń kulturalnych i występów w całym regionie transgranicznym. Infrastruktura ta pozwoli na większą elastyczność w organizowaniu pokazów kulturalnych, przenosząc tradycje ludowe do różnych lokalizacji, w tym do odległych obszarów, które mogą nie posiadać stałych obiektów.
Wyposażenie trzech różnych zespołów folklorystycznych
Projekt, obejmujący trzy różne zespoły folklorystyczne z różnych regionów regionu Dzukii na Litwie, gminy wiejskiej Puńsk i regionu Kurpiai w gminie wiejskiej Nowogród w Polsce, przybliży mieszkańcom ludowe dziedzictwo kulturowe, historię i wspólne wartości regionu przygranicznego.
Warsztaty i szkolenia, występy
Organizacja wspólnych szkoleń i warsztatów będzie sprzyjać współpracy transgranicznej i wymianie wiedzy. Taka współpraca pomoże sprostać wyzwaniu, jakim jest fragmentaryczne podejście do zarządzania dziedzictwem kulturowym, poprzez promowanie bardziej spójnej wizji rozwoju kulturalnego regionu.
Występy artystyczne podczas festiwali dziedzictwa kulturowego będą służyć wielu celom w zakresie rozwiązywania problemów terytorialnych. Stanowią one platformę do prezentowania i celebrowania lokalnych tradycji, pomagając w utrzymaniu ich żywotności i znaczenia.
Jednym z elementów projektu były transgraniczne warsztaty dziedzictwa ludowego i nauk etnograficznych, które odbyły się już pod koniec grudnia 2025 roku w Ośrodku Rekreacyjno - wypoczynkowym w Šilainė k. Puńska.
W warsztatach uczestniczyli przedstawiciele instytucji kultury, muzeów oraz środowisk etnograficznych z trzech partnerów projektu: Gminy Puńsk, Gminy Nowogród oraz Samorządu Administracji Birštonas.
Cel warsztatów
Celem warsztatów było wzmocnienie współpracy transgranicznej w obszarze dziedzictwa ludowego i etnograficznego oraz wspólna odpowiedź na wyzwania pogranicza litewsko-polskiego - takie jak zanikanie tradycyjnej wiedzy, rozproszenie działań instytucji kultury i niewystarczające wykorzystanie potencjału dziedzictwa w turystyce kulturowej
Kluczowym efektem spotkania było powołanie Cross-border Ethnographic Heritage Hub - transgranicznej platformy (konsorcjum) współpracy instytucji kultury i zespołów ludowych.
Hub ma służyć długofalowemu, wspólnemu zarządzaniu dziedzictwem etnograficznym pogranicza, wymianie wiedzy i doświadczeń, rozwijaniu kompetencji artystycznych oraz budowaniu atrakcyjnych produktów turystyki kulturowej opartych na autentycznych tradycjach regionu
Transgraniczne Centrum Dziedzictwa Etnograficznego
Łącząc różne elementy ochrony i promocji kultury, projekt tworzy bardziej holistyczne podejście do rozwoju produktów turystycznych opartych na dziedzictwie kulturowym. Utworzone przez partnerów projektu „Transgraniczne Centrum Dziedzictwa Etnograficznego” ułatwi zrównoważone, transgraniczne zarządzanie dziedzictwem kulturowym regionu oraz zapewni i będzie promować zainteresowanie społeczeństwa tymi zasobami oraz dostęp do nich.
Wspieranie lokalnych zespołów ludowych
Nacisk położony w projekcie na wspieranie lokalnych zespołów ludowych ma kluczowe znaczenie dla zachowania niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Zapewniając tym grupom zasoby i możliwości występów, projekt pomaga utrzymać ciągłość przekazywania kultury z pokolenia starszego na młodsze. Wsparcie to może również sprawić, że zaangażowanie w tradycje ludowe stanie się bardziej atrakcyjne dla młodych ludzi, potencjalnie spowalniając utratę tradycyjnej wiedzy spowodowaną zmianami demograficznymi.
Śpiewniki
Opracowana publikacja „Najnowsze osiągnięcia w dziedzinie transgranicznej turystyki etnograficznej” oraz 2 śpiewniki z pieśniami ludowymi z pogranicza litewsko-polskiego podkreślą bogactwo regionu w celu nakreślenia możliwości wykorzystania tego dziedzictwa etnograficznego i kultury ludowej jako cennego zasobu dla rozwoju turystyki kulturowej.
Projekt, realizowany dzięki wspólnym działaniom partnerów litewskich i polskich w ramach utrzymania i rozwoju sektora muzycznego na obszarach przygranicznych, buduje potencjał przyciągania i zwiększania liczby turystów odwiedzających obszar objęty projektem - informują partnerzy projektu.
Całkowity budżet projektu: 565 969,77 EUR
Dofinansowanie z ERDF 80% tj. 452 775,81 EUR
Wkład własny partnerów -20% tj. 113 193,96 EUR
Partner Wiodący: Gmina Puńsk; Partner 2- Administracja Samorządu Birštonas; Partner 3 - Gmina Nowogród.
Czas trwania projektu do 31.07.2027r.
WYG
Źródła i fot: UG Puńsk; Administracja Samorządu Birštonas
