Rada Powiatu Sejneńskiego zajmie się poligonem w Kopciowie. Litwini zebrali 10 tys. podpisów

W Kopciowie trwają konsultacje Ministerstwa Obrony Kraju Litwy z mieszkańcami, a pod protestem podpisało się już ponad 10 tys. osób.

W piątek, 16 stycznia br. zbierają się na sesji radni powiatu sejneńskiego. W porządku obrad tylko jeden punkt - przyjęcie stanowiska dotyczącego zapowiedzi budowy poligonu wojskowego na pograniczu polsko – litewskim.

W projekcie, który zostanie poddany pod głosowanie, samorząd powiatowy podziela obawy mieszkańców pogranicza i zwraca się do właściwych polskich organów państwowych o:

- podjęcie rozmów z władzami litewskimi w celu wyjaśnienia planów inwestycyjnych, uwzględnienie głosu mieszkańców terenów przygranicznych,

- przeanalizowanie możliwych skutków środowiskowych i społecznych dla strony polskiej

- przekazanie jasnych i bezpośrednich komunikatów mieszkańcom Powiatu Sejneńskiego na temat planów w zakresie analizowanego utworzenia poligonu wojskowego po stronie polskiej.

- Wierzymy, że interwencja rządu RP może przyczynić się do znalezienia rozwiązań, które z jednej strony uwzględnią kwestie bezpieczeństwa, a z drugiej ochronią dobro lokalnych społeczności oraz unikalny charakter regionu. Podejmowane przez nas stanowisko nie ma na celu kwestionowania działań w celu zapewnienia bezpieczeństwa państwa, lecz zwrócenie uwagi na konieczność poszanowania interesów mieszkańców oraz ochrony unikalnego charakteru regionu - głosi projekt stanowiska Ray Powiatu.

W uzasadnieniu do Stanowiska czytamy m.in. :

- Według informacji medialnych poligon ma objąć swoim zasięgiem ok. 14,6 tysięcy hektarów, część tzw. Przesmyku Suwalskiego. Doniesienia te wzbudziły sprzeciw i poważne zaniepokojenie wśród lokalnej społeczności po obu stronach granicy. Mieszkańcy obawiają się negatywnych skutków środowiskowych, społecznych oraz gospodarczych planowanej inwestycji.

Społeczny sprzeciw wobec budowy poligonu wojskowego na pograniczu polsko-litewskim, wynika z realnych obaw mieszkańców dotyczących przyszłości ich miejsca zamieszkania oraz jakości życia.

Obszar pogranicza polsko-litewskiego charakteryzuje się wysokimi walorami przyrodniczymi i krajobrazowymi. Budowa oraz funkcjonowanie poligonu wiązałyby się z degradacją środowiska, niszczeniem siedlisk roślin i zwierząt, a także zanieczyszczeniem gleby i wód. Pogranicze polsko-litewskie posiada potencjał turystyczny i rolniczy, który mógłby zostać zmarnowany w wyniku militaryzacji tego obszaru.

Negatywny wpływ Przesmyku Suwalskiego

Ostatnie 2 lata pokazały, jak bardzo negatywny wpływ na rozwój gospodarczy naszego regionu spowodował„ Przesmyk Suwalski”. Odczuwalny już dzisiaj spadek atrakcyjności inwestycyjnej i turystycznej naszego regionu uległby dalszemu pogłębieniu, co radykalnie wpłynęłoby na dochody mieszkańców oraz budżety samorządów lokalnych.

Planowana inwestycja budzi poważne obawy mieszkańców Powiatu Sejneńskiego, tym bardziej, iż wypowiedź wiceministra ochrony kraju Litwy Broniusa Bieliauskasa w sposób jednoznaczny wskazuje, że Polska również analizuje możliwość utworzenia poligonu wojskowego na swoim terytorium, który w przyszłości mógłby współdziałać z planowanym litewskim poligonem brygadowym w miejscowości Kopciowo.

Biorąc pod uwagę skalę i zasięg inwestycji oraz konsekwencje jej realizacji sprzeciw i obawy mieszkańców terenów przygranicznych są jak najbardziej uzasadnione. Mieszkańcy odczuwają brak wpływu społeczności lokalnej na decyzje podejmowane w sprawach bezpośrednio jej dotyczących - głosi projekt stanowiska władz powiatowych.

Konsultacje w Kopciowie

Pod petycją przeciwko budowie poligonu w lasach Kopciowa zebrano już 10 152 podpisy, ofiarowano 4.070 euro, a samą petycje przeczytało 83 388 osób.

Tymczasem władze Republiki Litewskiej organizują od najbliższej środy do piątku, 14 -16 stycznia, kolejne konsultacje z mieszkańcami rejonu łoździejskiego. Pierwsze odbyło się stycznia, ale nie rozwiało wątpliwości ludności.

- Dostrzegamy wyraźną próbę utworzenia poligonu w Kapčiamiestis według modelu rudnickiego – poprzez uchwalenie specjalnej ustawy, która de facto eliminuje standardowe procedury planowania terytorialnego. Taka regulacja prawna tworzy „zasłonę tajemnicy”, zgodnie z którą:

- Obiektywne kryteria wyboru lokalizacji poligonu nie są publicznie prezentowane.

- Nie przedstawiono opinii publicznej analizy kosztów i korzyści uzasadniającej wybór tego konkretnego, naturalnego i rekreacyjnego terenu.

- Decyzje podejmowane są w Radzie Obrony Państwa bez uprzednich konsultacji z władzami regionalnymi i społecznością, co czyni nas jedynie obserwatorami „faktu, który się wydarzył”.

Jaki jest sens spotkań z mieszkańcami, skoro prawo nie przewiduje obowiązkowej zgody społeczności ani prawa weta w istotnych kwestiach (np. dotyczących budowy strzelnic, użytkowania dróg, wycinki lasów)? Słyszymy ustne zapewnienia o „ograniczonym wpływie”, ale w państwie prawnym interesy obywateli muszą być chronione nie obietnicami, a aktami prawnymi, których proces uchwalania w tym przypadku jest maksymalnie przyspieszony poprzez pomijanie dyskusji.

To zagrożenie dla przetrwania regionu. Kopciowo to kraina turystyki i drobnego rolnictwa. Infrastruktura wojskowa, nawet tzw. „plac manewrowy nieuchronnie krzyżuje się ze szlakami turystycznymi, obniża wartość nieruchomości i zmienia krajobraz – napisali mieszkańcy w liście skierowanym do litewskich władz, w tym do prezydenta kraju.

Ministerstwo wyjaśnia

- Armia litewska jest coraz większa - kupujemy uzbrojenie pancerne , czołgi, artylerię, aby rozwinąć dywizję narodową do 2030 roku i przyjąć więcej sojuszników. W tym celu musimy mieć poligon, w którym mogłyby być przeszkolone jednostki wielkości brygady

Litewskie poligony położone są w Pabrade, Rudninkai, Taurage - ale na południu Litwy takiej infrastruktury nie ma. Proponuje się terytorium Kapčiamesti ze względu na strategiczne położenie w pobliżu polskiej granicy i Korytarza Suwalskiego. Z militarnego punktu widzenia miejsce to pozwala zmniejszyć podatność ataku na obszar południowej Litwy.

Po drugie stornie granicy, jest duży białoruski poligon wojskowy w miejscowości Goža. na którym odbywają się m.in. wspólne białorusko - rosyjskie manewry wojskowe Zapad. Poligon litewski w Kopciowie usytuowany zaś byłby niemal na trójstyku granic Białorusi -Polski - Litwy.

Oprócz strategicznego położenia w Przesmyku Suwalskim, obszar niedaleko Kapčiamiestis ma najniższą gęstość zaludnienia. W innych miejscach decyzja dotknęłaby znacznie większa liczba osób, które musiałyby zostać przeniesione - wyjaśnia plk. ltn. A. Daskeviciusz.

.. I idzie na pewna ustępstwa

- Już idziemy na kompromis z mieszkańcami: omówimy wysiedlenie z właścicielami 13 zagród, znajdujących się na samej strzelnicy - jest to niezbędne dla bezpieczeństwa samych mieszkańców. Pozostałe 77 zagród znajduje się w strefie manewrowej bez strzelnic, dzięki czemu mieszkańcy będą mogli je zachować i utrzymać w tym rejonie - wyjaśnia litewski resort obrony.