W trzech krajach bałtyckich (Litwa, Łotwa, Estonia) już ponad 250 km głównej linii szybkiej kolei Rail Baltica jest gotowych do budowy lub w trakcie realizacji, a ponad 500 km jest objęte kontraktami budowlanymi.
- Przyjmujemy do wiadomości ocenę wschodniej flanki NATO przeprowadzoną przez GLOBSEC, która podkreśla, że wyzwanie Europy dotyczy nie tylko zdolności obronnych, ale także gotowości do szybkiego przemieszczania wojsk i sprzętu, a także uznaje Rail Baltikę za kluczowy element tej sieci, pod warunkiem jej terminowego ukończenia. Przyjmujemy również do wiadomości szerszą dyskusję ekspertów na temat tego, dlaczego transport drogowy nie może zastąpić kolei podczas realizacji wzmocnień na dużą skalę i dlaczego te dwa rodzaje transportu są raczej komplementarne, a nie zamienne - informuje bałtycka spółka Rail Baltica, powołana do realizacji tej inwestycji.
Komisarz Unii Europejskiej podkreśla strategiczne znaczenie Rail Baltiki
W przesłaniu wideo na konferencję Rail Baltic Estonia Mobility Conference 2026, europejski komisarz ds. zrównoważonego transportu i turystyki Apóstolos Tzitzikóstas określił Rail Baltikę jako jeden z najważniejszych projektów infrastrukturalnych w Europie. Podkreślił jej rolę we wzmacnianiu łączności, odporności, wzrostu gospodarczego i bezpieczeństwa, potwierdzając jednocześnie wagę realizacji projektu do 2030 roku.
Z kolei Pēteris Celms, szef Działu Strategii Finansowej i Ekonomicznej w RB Rail AS, zwraca uwagę Rail Baltica powinna być postrzegana nie tylko jako inwestycja w infrastrukturę, ale jako siła napędowa długoterminowego wzrostu gospodarczego. Argumentuje, że lepsza łączność kolejowa może pomóc przedsiębiorstwom z krajów bałtyckich dotrzeć do nowych rynków, wzmocnić konkurencyjność i umożliwić przyszły rozwój przemysłowy w całym regionie,
Na razie przebieg budowy w państwach bałtyckich wygląda tak:
Estonia
Podpisano kontrakty na budowę 202 km głównej linii trasy Rail Baltica w Estonii, a w budowie jest ponad 107 km.
Około 202 km z 213 km głównej linii kolejowej objęte jest podpisanymi umowami, a prace trwają na ponad 107 km przyszłej linii kolejowej. Jednocześnie, przyszły węzeł komunikacyjny Ülemiste nabiera kształtów, a nowa infrastruktura już teraz przynosi korzyści pasażerom.
Ważnym kamieniem milowym w tym projekcie jest ukończenie nowego tunelu tramwajowego pod przyszły terminal Rail Baltica Linda.
Od 1 sierpnia 2026 roku lotnisko w Tallinie i dzielnica Ülemiste są obsługiwane przez dwie linie tramwajowe, co usprawni połączenie między lotniskiem, centrum miasta i jedną z najszybciej rozwijających się dzielnic Tallina. Wraz z pierwszym peronem pasażerskim, który już działa, nowe połączenie tramwajowe stanowi kolejny krok w kierunku przyszłego międzynarodowego węzła mobilności, w którym połączą się szybka kolej, kolej regionalna, tramwaje, autobusy i transport lotniczy.
Prace postępują również w szerszym obszarze Ülemiste, gdzie budowana jest podbudowa stacji oraz pierwszy etap tunelu Kantsi, który usprawni połączenia między Lasnamäe a Ülemiste. Jednocześnie trwają prace w szerszym korytarzu Rail Baltiki, w tym na węźle komunikacyjnym Soodevahe i innych kluczowych obiektach kolejowych wspierających przyszłą linię dużych prędkości.
Litwa
114 km głównej linii kolejowej Rail Baltica na Litwie objęte jest podpisanymi umowami, a prace budowlane są w toku na całym zakontraktowanym odcinku.
Oprócz trwających robót budowlanych i montażu torów, podpisano nowe umowy na projektowanie stacji pasażerskich i infrastruktury towarzyszącej.
Do ostatnich kamieni milowych należy podpisanie umów na zaprojektowanie regionalnej infrastruktury pasażerskiej w Janowie (Jonava) i Poniewieżu (Gustonys). Projekty te obejmą budowę peronów, dróg dojazdowych, wiaduktów i sieci inżynieryjnych, co umożliwi dogodne połączenia regionalne i integrację Rail Baltica z lokalną infrastrukturą transportową.
Dalszy postęp osiągnięto również w Kownie, gdzie podpisano umowę na zastąpienie istniejącego przejazdu kolejowego na ulicy Rokeliai nowym przejściem podziemnym. Projekt ten poprawi zarówno bezpieczeństwo, jak i płynność ruchu, wspierając jednocześnie integrację europejskiej linii kolejowej o standardowym rozstawie szyn z jednym z najbardziej złożonych technicznie odcinków korytarza Rail Baltica. Wszystkie te inwestycje stanowią kolejny ważny krok w kierunku stworzenia nowoczesnej, połączonej i interoperacyjnej sieci kolejowej na Litwie.
Rail Baltica rozpoczyna produkcję rozjazdów kolejowych
Projekt Rail Baltica osiągnął ostatnio kolejny ważny kamień milowy wraz z rozpoczęciem produkcji rozjazdów w zakładzie Voestalpine Railway Systems na Litwie. Rozjazdy zapewniają dostęp do stacji, terminali i punktów serwisowych, co czyni je jednym z najważniejszych elementów sieci kolejowej. To ustandaryzowane rozwiązanie zapewni bezpieczeństwo, interoperacyjność i wydajność operacji kolejowych w całym korytarzu Rail Baltiki w miarę postępu prac budowlanych.
Łotwa
Tu notuje się duże opóźnienia. Podpisano co prawda umowy na budowę 202 km głównej linii Rail Baltica na Łotwie, ale prace trwają tylko na odcinku ponad 30 km.
Oprócz budowy linii głównej, prowadzone są roboty na Dworcu Centralnym w Rydze, który stanie się jednym z kluczowych międzynarodowych węzłów pasażerskich na trasie Rail Baltica.
Dzięki temu nowy budynek dworca uzyskał swój ostateczny wygląd architektoniczny. Ukończono również budowę trzech nowych peronów pasażerskich, wind, dróg dojazdowych i wiat peronowych, a wewnątrz budynku trwają prace wykończeniowe, inżynieryjne i instalacyjne. Rozpoczęto również prace nad zagospodarowaniem terenów publicznych wokół dworca.
Na szerszym odcinku łotewskim trwają prace budowlane nad nasypami kolejowymi, mostami, przejazdami drogowymi i inną kluczową infrastrukturą, która połączy Rygę z przyszłą europejską linią kolejową o standardowym rozstawie szyn.
Polska - czas ucieka
Trwają niekończące się spory sądowe o to, kto o ma zbudować odcinek Rail Baltiki z Białegostoku do Ełku.
Na razie obowiązuje wybór konsorcjum Track Tec Construction (lider), Intopu, Intopu Warszawa, Unibepu i Pomorskiego Przedsiębiorstwa Mechaniczno-Torowego, które to PLK SA wybrały pod koniec kwietnia 2026 roku, a który to wybór został utrzymany w mocy po wyroku KIO z początku czerwca bieżącego roku. Tyle tylko, że PLK wciąż czeka na zakończenie kontroli uprzedniej, prowadzonej przez Urząd Zamówień Publicznych.
Poza tym w sierpniu mają odbyć się jeszcze dwie rozprawy sądowe, dotyczące decyzji KIO unieważniających wcześniejsze wybory najkorzystniejszych ofert: konsorcjum z Budimexem na czele oraz konsorcjum Torpolu i Mirbudu. Rozprawa sądu w sprawie Mirbudu ma się odbyć 18 sierpnia, natomiast ta dotycząca Budimexu – 4 września 2026 roku.
- Nieustannie i ciągle powtórzę, czas na podpisanie tej umowy się kończy. Mamy narysowaną ścianę i zbliżamy się do niej. To nie jest jeszcze najbliższy tydzień czy dwa tygodnie, ale z każdym dniem jesteśmy tego coraz bliżej - ostrzegał ostatnio na łamach portalu rynek - kolejowy Marcin Mochocki, członek zarządu PKP PLK S.A.
Marcin Mochocki już kilka miesięcy wcześniej wskazywał na łamach rynku - kolejowego, że z powodu przedłużającej się “walki” o ten rekordowy kontrakt, PKP PLK są coraz bliższe utraty ogromnego unijnego dofinansowania – ponad 800 mln euro z unijnego mechanizmu CEF, który należy rozliczyć do końca 2029 roku.
Wtedy sytuacja będzie jeszcze gorsza.
-Jeśli stracimy jedno źródło finansowania, będzie to oznaczało, że te 5 miliardów zł trzeba będzie przesunąć z jakiejś innej inwestycji. Odcinek Rail Baltiki Białystok-Ełk powstanie, ale już prawdopodobnie na bazie innego przetargu, Tak więc, którykolwiek wykonawca wygra obecny przetarg, nie będzie go wykonywał, bo będziemy ogłaszać nowe postępowanie, ale środki unijne, CEF-owe, zostaną bezpowrotnie stracone, a cały rynek inwestycji kolejowych w Polsce będzie mniejszy o 5 mld złotych – ostrzegał jeszcze w połowie kwietnia członek zarządu PKP PLK.
Stacja Ełk
Na szczęście nikt nie odbierze przynajmniej zmodernizowanej jesienią 2024 roku stacji Ełk, co widać na zdjęciach niżej.
Stacja Ełk zyskała nowoczesne oblicze dzięki inwestycji zrealizowanej w ramach budowy międzynarodowej linii Rail Baltica, która obejmowała 3 nowe, wyższe perony ułatwiające wsiadanie do pociągów, nowy tunel pod torami z windami i wygodnym dojściem na perony, obszerne wiaty chroniące przed deszczem i słońcem, przygotowanie do wdrożenia Systemu Dynamicznej Informacji Pasażerskiej (SDIP) nowoczesny układ torowy i Lokalne Centrum Sterowania ruchem kolejowym
Stacja została dostosowana do potrzeb osób o ograniczonej mobilności. Dostęp do peronów zapewniają windy, a poruszanie się ułatwiają ścieżki naprowadzające.
Inwestycja objęła także przebudowę układu torowego i nowych obiektów inżynieryjnych, dzięki czemu zwiększyło się bezpieczeństwo ruchu kolejowego i drogowego oraz możliwości obsługi dłuższych pociągów towarowych.
WYG
Źródła i fot:RB Rail AS; Polskie Linie Kolejowe S.A.
