Od niedzieli 13 grudnia, po 14 latach przerwy, na trasę Ełk- Olecko wracają pociągi regionalne. Szczegóły przywrócenia połączeń zostały przedstawione w piątek, 13 listopada podczas konferencji prasowej na dworcu w Olecku.
Powrót kolei do Olecka to ważny krok w odbudowie regionalnej siatki połączeń – informuje samorząd województwa warmińsko- mazurskiego.
To także efekt konsekwentnych działań samorządu województwa warmińsko-mazurskiego, który stawia na rozwój transportu kolejowego i przywracanie połączeń do miejscowości przez lata pozbawionych dostępu do kolei.
Teraz wrócą pociągi regionalne i dalekobieżne. Remontowane są perony w trzech lokalizacjach, aby codzienne podróże były wygodne i bezpieczne.
W konferencji na dworcu w Olecku uczestniczyli przedstawiciele resortu infrastruktury, kolejnictwa, parlamentarzyści oraz samorządowcy.
– Kolej wraca do Olecka – to cieszy mieszkańców, samorządowców, ale także nas, osoby za tę kolej odpowiedzialne – powiedział podczas konferencji Piotr Malepszak, podsekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury. - Czasami do takiego powrotu po latach nie trzeba wielkich inwestycji, a jedynie rozsądnych działań. Warto w realny sposób myśleć o tym, co już jest i jak tę istniejącą infrastrukturę sensownie wykorzystać, aby mogła służyć pasażerom. To udało się na tej linii i udaje na wielu innych w kraju.
Osiem par pociągów dziennie
Mieszkańcy Olecka i okolic zyskają osiem par pociągów między Ełkiem a Oleckiem (od poniedziałku do piątku, z wyjątkiem świąt), obsługiwanych przez POLREGIO. Podróż potrwa 26 minut.
Do tego dojdzie 1 para pociągów na dobę PKP Intercity (Suwałki – Olsztyn – Gdańsk – Szczecin) na trasie Ełk - Olecko - Suwałki. Przejazd zajmie 1 godz. i 44 minuty.
Pociągi zatrzymają się w Olecku, Kijewie i Chełchach. Przywrócenie połączeń oznacza łatwiejszy dojazd do pracy, szkół, usług i instytucji, a także lepsze skomunikowanie Olecka z Ełkiem i dalszą częścią regionu. Linia została przystosowana do prędkości do 80 km/h, a przejazd między Ełkiem a Oleckiem zajmie około pół godziny.
– Powrót pociągów do Olecka jest kolejnym etapem realizacji naszej polityki, w której kolej odgrywa ważną rolę w zapewnianiu mieszkańcom dostępnego i wygodnego transportu – mówiła podczas konferencji Katarzyna Sobiech, wicemarszałkini województwa warmińsko-mazurskiego. – Zależy nam na tym, aby kolej docierała także do tych części województwa, które przez lata były wykluczone komunikacyjnie. To proces wymagający współpracy, inwestycji i konsekwencji, ale traktujemy go jako jeden z istotnych kierunków rozwoju regionu. Połączenia będą tak przygotowane, żebyście Państwo mogli po zakończeniu pracy, szkoły wsiąść spokojnie i bezpiecznie dojechać do domu.
Olecko zyska również połączenie dalekobieżne
W nowym rozkładzie jazdy pojawi się jedna para pociągów PKP Intercity „Gryf” w relacji Suwałki–Szczecin. Pociąg będzie kursował przez Olecko, Ełk, Pisz, Szczytno, Olsztyn, Elbląg, Trójmiasto i Słupsk, zapewniając mieszkańcom bezpośrednie połączenie z wieloma miastami regionu i kraju.
- Powrót pociągów do Olecka pokazuje, że rozwój kolei regionalnej może realnie poprawiać dostępność transportową mieszkańców i wzmacniać spójność województwa. Ważnym efektem będzie również lepsze skomunikowanie Olecka z Ełkiem – istotnym węzłem kolejowym w północno-wschodniej Polsce, położonym na trasie międzynarodowego korytarza Rail Baltica, łączącego Polskę z krajami bałtyckimi - wskazuje Urząd Marszałkowski Województwa Warmińsko- Mazurskiego.
Na razie remonty peronów
- Aby podróże były wygodne i bezpieczne, Polskie Linie Kolejowe remontują perony w trzech lokalizacjach: Olecku, Chełchach i Kijewie. Na peronach pojawią się m. in. nowe nawierzchnie, wiaty, ławki i gabloty informacyjne. Wyremontujemy także oświetlenie oraz poprawimy oznakowanie i drogi dojścia- informuje PLK
Wykonawca prac wyremontuje nawierzchnię peronów i zapewni jej zgodność z obowiązującymi obecnie standardami. Pojawi się również mała architektura służąca podróżnym. Zaplanowano ustawienie wiat, gablot informacyjnych i ławek. Po zmroku bezpieczeństwo na stacjach i przystankach zapewni wyremontowane oświetlenie, a orientację znacznie usprawni odpowiednie oznakowanie peronów i dróg dojścia.
Koszt remontów peronów to ponad 607 tys. zł brutto. Wykonawcą robót jest Firma Usługowo-Handlowa GRO-TOR Paweł Dąbrowski. Prace finansujemy ze środków budżetowych PLK SA..
Plany uruchomienia linii kolejowej do Gołdapi w 2028 roku
Samorząd województwa warmińsko- mazurskiego chce kontynuować działania na rzecz odbudowy połączeń kolejowych w regionie. Jednym z kierunków dalszych starań pozostaje przywrócenie ruchu na trasie Olecko–Gołdap. Wymaga to jednak szerokiego zakresu prac infrastrukturalnych i zapewnienia odpowiednich środków finansowych.
To trudne zadanie. Liczący około 37 km, który po latach bez eksploatacji wymaga kompletnej odbudowy. Obecnie stan techniczny infrastruktury na tej linii jest niedostateczny i nie ma możliwości wznowienia ruchu pociągów z jakakolwiek prędkością. Konieczne jest zatem wykonanie kompleksowych robót modernizacyjnych wszystkich elementów infrastruktury kolejowej (tory, urządzenia sterowane ruchem kolejowym, urządzenia elektryczne i elektroenergetyczne, obiekty inżynieryjne, przejazdy kolejowo-drogowe, perony z wyposażeniem i oświetleniem.
Piotr Malepszak, wiceminister infrastruktury mówił w Olecku, że koszt inwestycji mającej na celu przywrócenia połączenia kolejowego Olecko - Gołdap szacowany jest na około 150 milionów złotych. Ruszyły przygotowania do remontu, wycinane są drzewa i krzewy. Na przyszły rok zarezerwowane są środki w wysokości 80 mln zł. Pierwsze składy w Gołdapi miałyby pojawiać się w 2028 roku.
Linia kolejowa nr 41 Gołdap – Ełk
To jednotorowa, w większości niezelektryfikowana linia kolejowa łącząca stację Ełk ze stacją Gołdap, przechodząca przez stację Olecko.
Gdy 1 lipca 1879 roku otwarto połączenie kolejowe między Gołdapią a Ełkiem, region zyskał jeden z najważniejszych impulsów w swojej historii. Niespełna rok wcześniej, 15 listopada 1878 roku, na gołdapską stację wjechał pierwszy pociąg od strony Wystruci. Wcześniej towary i płody rolne wożono furmankami.
Z czasem doszły połączenia do Węgorzewa (1899), Stołupian (1900) i Żytkiejm (1927), a Gołdap stała się węzłem, z którego tory prowadziły w pięciu kierunkach. PO II wojnie światowej ruch kolejowy przywrócono do użytku w 1948 roku.
W maju 1993 roku zamknięto dla ruchu pasażerskiego odcinek Olecko - Gołdap, a 30 czerwca 2002 roku również towarowy. 30 sierpnia 1999 roku zamknięto też ruch pasażerski na odcinku Ełk - Olecko, ale już 18 lutego 2005 roku ruch pasażerski został oficjalnie przywrócony. Wraz z wprowadzeniem rozkładu jazdy 2012/2013 po linii kolejowej nie kursowały żadne pociągi pasażerskie. 31 grudnia 2012 roku odjechał ostatni pociąg z Ełku do Olecka.
Długie starania samorządów
Samorządy należące do Stowarzyszenia powiatów, miast i gmin "EGO Kraina bociana”, leżące wzdłuż linii 41, zabiegały od lat o przywrócenie transportu kolejowego. W Gołdapi została wszak zlokalizowana podstrefa Suwalskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej. Było wiele pism, spotkań, w tym w Kancelarii Prezydenta RP.
Szansa na uruchomienie linii Ełk - Olecko – Gołdap pojawiła się po uchwale Rady Ministrów z 03.12.2019r., w sprawie ustanowienia Programu Uzupełniania Lokalnej i Regionalnej Infrastruktury Kolejowej – Kolej+ do 2028 roku. Województwo warmińsko - mazurskie zgłosiło m.in. tę linię do Ministra Infrastruktury. Niestety, okazało się że ta linia nie zmieściła się w rządowych planach.
Interpelacja posła wskazująca na transgraniczne i militarne znaczenie linii
Poseł WiM Janusz Cichoń złożył zaś latem 2022 roku interpelację w sprawie przywrócenia linii kolejowej Ełk - Olecko – Gołdap.
Pisał m.in. o znaczeniu gospodarczym, ekologicznym, militarnym tego odcinka kolejowego:
”Obecnie odcinek mazurskiej linii nr 41 Ełk – Olecko – Gołdap jest przejezdny jedynie między Ełkiem a Oleckiem, gdzie można jeździć z prędkością do 80 km/h. Dalej, od Olecka do Gołdapi, linia jest całkowicie nieprzejezdna. Między Ełkiem a Oleckiem kursują wyłącznie pociągi towarowe, a ruch pasażerski wygasł w rozkładzie jazdy 2012/2013. Budowa linii Rail Baltica raczej wyeliminuje Olecko z rozkładów jazdy większości pociągów towarowych, co zakończy się marginalizacją tej i tak mało uczęszczanej stacji.
Modernizacja linii na całym odcinku ma sens, a realizacja powyższej modernizacji przyczyni się do włączenia komunikacji i zmniejszenia przepaści w dostępie do Polski północno-wschodniej, zdecydowanie przyczyni się do rozwoju gospodarczego regionu oraz w przyszłości może stać się kołem zamachowym rozwoju współpracy transgranicznej Unia Europejska – Rosja. Lecz to nie wszystko. Inwestycja przeprowadzona przez państwo ze względu na wymogi bezpieczeństwa i obronności północno-wschodnich rubieży RP otworzyłaby też możliwości wykorzystania jej do celów gospodarczych – kolejowych przewozów towarowych, ze szczególnym wskazaniem potencjału podmiotów gospodarczych funkcjonujących w podstrefie Gołdap Suwalskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej oraz Kopalni Kruszywa Stożne.
Przywrócenie całej linii Ełk – Olecko – Gołdap ma przede wszystkim znaczenie w dla obronności i bezpieczeństwa państwa, jako linii zwiększającej zdolności logistyczne przy granicy z obwodem kaliningradzkim FR i w bezpośrednim sąsiedztwie Przesmyku Suwalskiego, a także sfinansowanie przez państwo modernizacji linii kolejowej Olecko - Gołdap” - czytamy w interpelacji.
W odpowiedzi Ministerstwo infrastruktury poinformowało, że odcinek możliwi jest ”(…) do realizacji w następnej perspektywie finansowej UE 2021-2027 w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego bądź jego odpowiednika”.
Starania Gołdapi o kolej do obwodu królewieckiego
Dziś wydaje się to nierealne, ale już od dawna samorządowcy oraz przedsiębiorcy z pogranicza polsko - rosyjskiego, wraz ze swymi odpowiednikami z obwodu królewieckiego, postulowali nie tylko o reaktywowanie linii Ełk - Gołdap, ale także o jej przedłużenie do Krasnolesia. Pociągi kursowały tędy do 1945 roku. Potem, po stronie rosyjskiej, tory rozebrano. Już przed ćwierćwiekiem władze przygranicznej Gołdapi wysunęły propozycję uruchomienia połączenia kolejowego Gołdap - Gusiew. Należałoby odtworzyć po gołdapskiej stronie 3 kilometry pruskich torów, a po rosyjskiej – 8 km.
Jakiś cień nadziei pojawił się w 2009 roku, gdy do Gołdapi zawitała delegacja z dalekich Chin. Do Gołdapi przyjechała wówczas m.in. delegacja rządowa reprezentująca największe firmy branży kolejowej, Grupa Chiny Południe i Grupa Chiny Północ. Przybyli oni na zaproszenie polskiego Ministerstwa Infrastruktury i rozmawiali z władzami miasta na temat inwestycji kolejowych na tym terenie.
Jako że nieco później ówczesne władze RP raczej zwijały niż rozwijały kolej, mało kto już pamiętał o przygranicznej Gołdapi, szczególnie, że stosunki polsko - rosyjskie stały się chłodniejsze niż lód na Antarktydzie, a teraz – po napaści Rosji na Ukrainę - zamroziły już się całkiem.
Nie udało się także pozyskać funduszy z programu Polska Wschodnia
12 kwietnia 2021 r. w ramach zakończonych konsultacji programu „Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej 2021-2027” samorząd województwa zgłosił do tego programu, jako inwestycję priorytetową - odbudowę linii kolejowej nr 41 na odcinku Gołdap - Olecko. Samorządy lokalne nie musiałyby partycypować w kosztach tej inwestycji.
25 maja 2021 r. na sesji Sejmiku Województwa potwierdzono, że wobec finansowej niewydolności samorządów projekt odbudowy linii kolejowej zgłoszono do Programu Polski Wschodniej, gdzie będzie ponad 500 mln euro na inwestycje kolejowe.
Jak wiadomo, nic z tego nie wyszło. Czy wyjdzie tym razem, pokaże czas.
WYG
Źródła i fot. : Urząd Marszałkowski Województwa Warmińsko - Mazurskiego; PLK; Suwalki24.pl., UM Gołdap; Wikipedia
