W piątek, 11 września, w Domu Pamięci Obławy Augustowskiej w Augustowie odbyło się otwarcie wyjątkowej wystawy czasowej „Krechowiacy z Augustowa”, poświęconej historii 1. Pułku Ułanów Krechowieckich oraz jego związkom z Augustowem i regionem.
Ekspozycja prowadzi zwiedzających przez najważniejsze wydarzenia z dziejów pułku - od jego powstania w realiach I wojny światowej, przez walki o niepodległość i granice odrodzonej Rzeczypospolitej, udział w wojnie polsko-bolszewickiej i służbę w II Rzeczypospolitej, aż po dramatyczne losy krechowieckich żołnierzy podczas II wojny światowej.
Wydarzenie rozpoczęło się od debaty „O bezpieczeństwie regionu i Polski. Historia oraz współczesność”, którą prowadził dr Łukasz Faszcza, starszy specjalista ds. badawczych w Domu Pamięci Obławy Augustowskiej. Wzięli w niej udział: historyk Jarosław Szlaszyński, dowódca 1 Batalionu Czołgów z Orzysza płk. Piotr Grygoruk oraz dyrektor Biura Bezpieczeństwa Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podlaskiego Andrzej Zarzecki.
- Wstawa jest swoistą osią pamięci. Rozpoczyna się w okresie I wojny światowej, kiedy polskie formacje walczyły jeszcze w ramach armii rosyjskiej. Później idziemy w kierunku Augustowa, gdzie trafił 1. Pułk Ułanów Krechowieckich. Kolejnym punktem jest wrzesień 1939 roku i walki, które spowodowały, że ułani odeszli z Augustowa. Następnie ich losy toczyły się przez Rosję, Iran, Afrykę północną aż do Włoch, a obecnie do Orzysza, gdzie stacjonuje jednostka, kultywująca pamięć o ułanach krechowieckich. Kolejnym, ostatnim punktem tej wystawy jest współczesność, czyli tradycje ważne dla polskiego wojska - jednostek i formacji, które wciąż kultywują pamięć po 1. Pułku Ułanów Krechowieckich. Mamy szereg fotografii, bardzo ciekawych obiektów, które mogą zainteresować nie tylko miłośników historii, ale także pasjonatów militariów i jazdy konnej - mówił dr Łukasz Faszcza.
Liczne, oryginalne pamiątki związane z „krechowiakami” tworzą narrację wystawy, na której znajdziemy fotografie, dokumenty oraz przedmioty związane z codzienną służbą żołnierzy. Wiele z prezentowanych eksponatów udało się pozyskać dzięki wieloletniej i konsekwentnej współpracy Instytutu z lokalnymi środowiskami oraz rodzinami bohaterów tej bolesnej historii.
Poza gospodarzami oraz prelegentami w wydarzeniu wzięli udział także m.in. uczniowie klas mundurowej i humanistycznej II Liceum Ogólnokształcące w Augustowie im. Polonii i Polaków na Świecie.
- Cieszy nas bardzo obecność młodzieży. Wasze zainteresowanie historią jest miodem na nasze serce i motywuje nas do organizacji tego typu wydarzeń - powiedziała Aleksandra Czerobska, kierownik Domu Pamięci Obławy Augustowskiej.
Otwarcie wystawy obejmowało również kuratorskie zwiedzanie ekspozycji, czemu towarzyszyły prezentacja współczesnego sprzętu wojskowego, prezentacja indywidualnego wyposażenia żołnierza, a także spotkanie z rekonstruktorami historycznymi w umundurowaniu ułańskim.
- Program spotkania był niezwykle bogaty i dopasowany do profilu obu klas. Uczniowie mieli okazję uczestniczyć w debacie poświęconej bezpieczeństwu regionu oraz Polski, a także zwiedzić wystawę z jej przewodnikiem-kuratorem. Wielkim zainteresowaniem cieszyła się prezentacja wyposażenia żołnierza. Z kolei miłośnicy wojskowości z klasy mundurowej z uwagą oglądali współczesny sprzęt wojskowy, zaprezentowany przez żołnierzy. Młodzież mogła również porozmawiać z przedstawicielami Wojskowego Centrum Rekrutacji o możliwościach związanych z przyszłą służbą wojskową. To była znakomita lekcja żywej historii oraz świetna okazja do poznania tradycji 1. Pułku Ułanów Krechowieckich w połączeniu ze współczesnymi realiami obronności - skomentowali przedstawiciele augustowskiego liceum.
Zwiedzanie wystawy w cenie biletu na wystawę stałą. Wystawa będzie otwarta od 11 września w godzinach pracy muzeum (obecnie 9.00-17.00). Jej zakończenie przewiduje się na wrzesień 2027 roku.
------------------------------------------------------------------
Organizator: Instytut Pileckiego
Partnerzy wystawy: Dowództwo 15 Giżyckiej Brygady Zmechanizowanej, Parafia pw. Matki Bożej Częstochowskiej w Augustowie, Towarzystwo Krzewienia Edukacji Historycznej im. 1 Pułku Ułanów Krechowieckich
Partner wydarzenia: WCR Suwałki
Kuratorzy: dr Łukasz Faszcza, Bartosz Gralicki, dr Łukasz Mieszkowski, dr Tomasz Stelmaski
Projekt graficzny i identyfikacja wizualna: dr Tomasz Stelmaski
Projekt przestrzenny: dr Tomasz Stelmaski, Stanisław Kilian
