W sobotę, 25 września w Puńsku, z udziałem szefa Konsulatu Republiki Litewskiej w Sejnach, Ambasadora Remigijusa Motuzasa, odbył się Zjazd Wspólnoty Litwinów w Polsce.
Dokonano oceny działań organizacji i nakreślono kierunki na bieżącą kadencję. Wybrano władze.
Przewodniczącą ponownie została wybrana Jolanta Malinowska - Wiaktor. W zarządzie znalazło się sporo młodych ludzi. Jak mówiła przewodnicząca, należy przyciągnąć do działalności jak najwięcej młodych ludzi, z nową energią, nowymi pomysłami,
W nowowybranym zarządzie znalazło się dwoje przedstawicieli mniejszości litewskiej z Suwałk: Alicja Kraużlis i Alius Kliucinskas.
Wspólnota Litwinów w Polsce (LLB) powstała 1 kwietnia 1993 roku, skupia litewskie organizacje, instytucje oświaty, kultury oraz inne instytucje społeczne, reprezentuje ich interesy w Polsce, na Litwie oraz w Światowej Wspólnocie Litwinów. Celem działania Wspólnoty jest utrzymanie tożsamości narodowej, propagowanie kultury narodowej, uczestnictwo w życiu społeczno - politycznym kraju.
Litewska szkoła w Suwałkach
Jednym z tematów, poruszanych podczas Zjazdu, była sprawa utworzenia w Suwałkach litewskiej szkoły. Mówi się o takiej potrzebie od 2017 rok.
Mówiono o tym niedawno m.in. podczas wspólnego posiedzenia rządów Polski i Litwy, wizyty Ambasadorowa Republiki Litewskiej Eduardasa Borysova u wojewody podlaskiego.
Minister Edukacji, Nauki i Sportu Republiki Litewskiej Jurgita Šiugždinienė po spotkaniu z ministrem Edukacji i Nauki RP Przemysławem Czarnkiem, oświadczyła: - Spotkanie było bardzo konstruktywne i rzeczowe. To bardzo ważne, że otrzymaliśmy zapewnienie ministra, że sprawa założenia litewskiej szkoły podstawowej w Suwałkach zostanie rozwiązana, zostanie udzielona pomoc lokalowa i finansowa.
Wcześniej, minister spraw zagranicznych Republiki Litewskiej G. Landsbergis, podczas pobytu w Sejnach, powiedział m.in.: - Utrzymujemy trwały dialog z władzami centralnymi i samorządowymi Polski, staramy się jak najszybciej rozwiązać zarówno kwestię litewskiej szkoły w Suwałkach, jak i utworzenia litewskiego ośrodka kultury w Suwałkach.
Natomiast prezydent Czesław Renkiewicz, podczas spotkania w kwietniu br. z Konsulem Republiki Litewskiej, w przyznał, że kwestia lokali w Suwałkach nie jest łatwa do rozwiązania i - według niego - biorąc pod uwagę status przyszłej instytucji, powinni się nią zająć założyciele - same organizacje litewskie. A decyzja o przydziale lokali ze skarbu państwa - powiedział - będzie musiała zapaść w Warszawie. Nie zgodził się z tym R. Motuzas, podkreślając, że o potrzebach mniejszości narodowych w miejscu ich zamieszkania decyduje zazwyczaj samorząd.
W tej sytuacji mniejszość litewska skierowała w maju br. pismo do premiera RP M. Morawieckiego. Temat powrócił we wrześniu br. podczas wspólnego posiedzenia rządów RP i RL.
Chętni rodzice do zapisania swoich dzieci do takiej szkoły są. Do otwartego przed rokiem litewskiego przedszkola w Suwałkach uczęszcza już ponad 20 dzieci.
Dyrektor przedszkola, Jolanta Malinowska-Wiaktor jest zdania, że szkoła mogłaby w perspektywie liczyć kilkadziesięcioro uczniów. Na początek zorganizowane byłyby klasy I- III, następnie kolejne. To dzieci z przedszkola, po osiągnięciu wieku szkolnego, poszłyby do tej szkoły. Szkoła - zdaniem organizacji litewskich - jest w Suwałkach potrzebna, ponieważ do miasta za pracą przybyło wiele młodych litewskich rodzin z Sejneńszczyzny i części Suwalszczyzny. Chciałyby mieć możliwość kształcenia swych dzieci w ojczystym języku, tak jak to ma miejsce w Sejnach, czy Puńsku.
Pytane, czy w Suwałkach znajdą się odpowiednie pomieszczenia. Były wielkie trudności z ich znalezieniem dla przedszkola. Udało się mniejszości litewskiej wynająć je dopiero od prywatnego właściciela budynku. Szkoła potrzebuje w zasadzie budynku.
Jak mówiono podczas Zjazdu pozostały dwa lata, bo wówczas przedszkole opuszczą pierwsi absolwenci i powinni mieć możliwość uczęszczania do litewskiej szkoły
- Czekamy na decyzję polityczną. Chodzi o to, czy wsparcia udzielą polskie władze, czy też odpowiedzialność za to przedsięwzięcie weźmie na siebie Litwa. Sami, jako mniejszość litewska w Polsce, nie jesteśmy w stanie udźwignąć zadania, głównie z powodów finansowych - mówiła przewodnicząca J.Malinowska - Wiaktor.
Za granicą Litwy jest na świecie ok. 200 litewskich szkół i szkółek.
Światowy Kongres Młodzieży Litewskiej w Puńsku
Ważny wydarzeniem będzie zorganizowanie w Puńsku przez Związek Młodzieży Litewskiej w Polsce II części XVI Światowego Kongresu Młodzieży Litewskiej. Puńsk po raz pierwszy w historii będzie miejscem takiego spotkania. Plany Kongresu z tegoroczną jej stolicą w Puńsku zostały skorygowane przez warunki globalne - koronowirus.
Forum miało się odbyć w Puńsku w tym roku, ale z powodu pandemii pomysł nie mógł zostać zrealizowany. Pierwsza część odbyła się w czerwcu br. wirtualnie, a drugą część - już nie wirtualną, a z przyjazdem delegatów do Puńska - zaplanowano na lato 2022 roku. Pomocy młodzieży ma udzielić także Wspólnota Litwinów w Polsce.
Związek Młodzieży Litewskiej w Polsce, mający siedzibę w Puńsku, przygotował niespodziankę na zbliżający się Światowy Kongres Młodzieży Litwy, wydając komiks „Pyraganos”. To pierwszy komiks poświęcony historii Litwinów w Polsce. Publikacja została stworzona przez polską młodzież litewską urodzoną i wychowaną w trójkącie suwalskim. Nadrzędnym celem komiksu było przybliżenie uczestnikom XVI Światowego Kongresu Młodzieży Litewskiej historii Litwinów w Polsce w nowatorski sposób.
Jego celem jest nie tylko utrwalenie ważnych dla Litwinów wydarzeń historycznych, ale także nowoczesne zapoznanie litewskiej młodzieży z całego świata z regionem puńskim, sejneńskim i suwalskim, jego historią i litewskim dziedzictwem kulturowym tych ziem. Publikacja została wysłana do młodzieży litewskiej mieszkającej w różnych krajach świata. To symboliczne zaproszenie do przyjazdu do Puńska w przyszłym roku. Mają przybyć delegacji z ok. 90 krajów.
Pierwsza prezentacja komiksu odbyła się latem na starym cmentarzu w Puńsku (w pobliżu Litewskiego Domu Kultury). Podczas wydarzenia otwarta została wystawa wybranych prac - ekspozycja fragmentów komiksów.
Publikację komiksu wsparło Ministerstwo Spraw Zagranicznych Republiki Litewskiej.
Zjazd uświetnił występ litewskiego zespołu artystycznego"SŪDUVA" z Suwałk.
WYG
Foto: Jolanta Malinowska - Wiaktor
