W czwartek, 12 listopada w Pracowni "Smykałka" odbyło się kolejne już spotkanie z cyklu "Zapomnieni i zapamiętani - życiorysy z Suwalszczyzną związane".
Cykl przygotowuje Pracownia Digitalizacji i Historii Mówionej Biblioteki Publicznej im. Marii Konopnickiej w Suwałkach. Jak mówi organizator, Piotr Kuczek, przedsięwzięcie ma na celu niejako "wrócić do żywych tych, którzy są już po drugiej stronie". Spotkania odbywają się co dwa miesiące - kolejne planowane jest na styczeń.
Romana Karolina Ilińska była nauczycielką francuskiego. Pochodziła z sejneńskiej rodziny szlacheckiej, skąd w 1914 roku wyemigrowała do Stanów Zjednoczonych. Okrążyła dosłownie cały świat. Będąc w Japonii wzięła ślub z poznanym tam (lub wcześniej, na balu w San Francisco) Holendrem Janem Nikerkiem. Zamieszkali na Jawie w Indiach Holenderskich, gdzie na świat przyszedł bohater spotkania w suwalskiej Bibliotece - Jan Stanisław Nikerk (1918-2009).
Choć w Polsce spędził łącznie zaledwie 6 tygodni, czuł, że prowadzi życie emigranta. Dzięki matce od małego otoczony był polską kulturą, a także uczył się polskiej historii i języka, który opanował właściwie do perfekcji. Wiemy to między innymi z listów, które przez kilkadziesiąt lat wymieniał z suwalskim nauczycielem Franciszkiem Łaskowskim, który wraz z synem Krzysztofem byli gośćmi spotkania.
Jan Stanisław Nikerk większość życia spędził w Holandii, gdzie zdobył wykształcenie z dziedziny socjogeografii, ekonomii i urbanistyki - uzyskał tytuł doktora. Pełnił liczne funkcje w tamtejszych stowarzyszeniach polonijnych, a w latach 1955-1990 był delegatem Rządu RP na Uchodźstwie na Holandię.
W 1991 otrzymał swój pierwszy polski paszport, a w 1992 udał się w pierwszą "dorosłą" podróż do Polski. Przez miesiąc gościli go państwo Łaskowscy, którzy wozili go po okolicznych miejscowościach i cmentarzach Sejneńsczyzny , gdzie wspólnie szukali rodzinnych grobów Nikerka. Mężczyźni wspominają go jako człowieka niezwykle otwartego, gadatliwego i pełnego zaangażowania, o dużym poczuciu humoru.
Był pasjonatem polskości - doskonale znał polską historię, geografię, literaturę. Podobno wraz z żoną mieli aż 38 kotów.
Zgodnie z życzeniem, Jan Stanisław Nikerk został pochowany na rodzinnej ziemi, na Suwalszczyźnie. Jego prochy spoczęły na cmentarzu parafialnym przy ul. Bakałarzewskiej w Suwałkach: sektor A1, rząd XXII, numer 8.
Tekst i fot. Katarzyna Kamińska
