Od kilku lat Polska i Litwa przygotowują się do budowy tzw. Harmony Link - czyli drugiego połączenia energetycznego obu krajów. Tym razem ma ono biec pod ziemią,
Po stronie Polski inwestycja urzędowo nazywa się: budowa kablowej dwutotorowej linii 220 kV relacji Ełk Bis - granica państwa wraz z traktem światłowodowym 2x 48J, wraz z przyłączeniem Suwalskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej.
Z końcem 2025 r. zakończono proces wytyczania trasy podziemnej linii kablowej 220 kV Ełk Bis–Granica RP. To był kluczowy etap przygotowań do realizacji inwestycji stanowiącej element budowy nowego połączenia elektroenergetycznego Polska–Litwa.
W lutym 2026 roku Podlaski Urząd Wojewódzki w Białymstoku wydał decyzję o zezwoleniu na wejście na tereny nieruchomości, przez które ma być poprowadzony podziemny kabel w celu przeprowadzenia badań geologicznych.
Niektórzy rolnicy z Suwalszczyzny żartowali, że tutejsze bobry, których ostatnio coraz więcej, będą miały nowe zajęcie.
- Trasa linii została wytyczona w możliwym zbliżeniu do drogi ekspresowej S61 (Via Baltica), co pozwoliło ograniczyć ingerencję w tereny rolnicze i leśne. Projektanci uwzględnili miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, omijając obszary zamieszkałe, rozwijające się oraz szczególnie cenne przyrodniczo i kulturowo. Wytyczenie trasy poprzedziła analiza uwarunkowań technicznych układania kabli oraz specyfiki ukształtowania terenu. Łączna długość połączenia po polskiej stronie wyniesie ok. 100 km – informują z kolei Polskie Sieci Energetyczne
Przebieg linii
Po stronie polskiej inwestycja obejmie sześć gmin w województwach warmińsko‑mazurskim i podlaskim. Harmony Link przebiegnie przez gminy Ełk, Kalinowo, Raczki, gminę Suwałki, miasto Suwałki oraz Szypliszki.
W ramach projektu powstaną dwie stacje elektroenergetyczne - Norki w gminie Kalinowo oraz Wigry w gminie Suwałki. Będą one kluczowymi punktami nowego połączenia, umożliwiającymi stabilną pracę sieci i integrację z systemem litewskim. Z kolei stacja Ełk zostanie rozbudowana, a linia napowietrzna 220 kV Ostrołęka-Ełk przejdzie modernizację
Po stronie litewskiej
„Harmony Link” będzie budowane na terenie gmin Wiłkowyszki, Kalwaria i Mariampol. Składać się będzie z nowych dwutorowych linii 220 kV prądu przemiennego, które połączą stacje w Ełku i Gižai
Decyzje administracyjne
Pod koniec marca 2026 roku Polskie Sieci Elektroenergetyczne (PSE) uzyskały decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach dla dwóch nowych stacji elektroenergetycznych 220/110 kV – Norki i Wigry.
Decyzję środowiskową dla projektowanej w gminie Suwałki stacji 220/110 kV Wigry wydał 19 stycznia br. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Białymstoku, natomiast dla stacji 220/110 kV Norki w gminie Kalinowo decyzja została wydana 9 kwietnia br. przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Olsztynie.
Także Starostwa Suwalskie oraz Ełckie zakończyły procedury administracyjne, zatwierdzając dokumentacje geologiczno‑inżynierskie (DGI) dla obu inwestycji. Decyzje mają charakter ostateczny, co otwiera drogę do dalszych działań formalnych i przybliża rozpoczęcie prac budowlanych.
- To kamień milowy dla Projektu Harmony Link, który oprócz budowy dwóch nowych stacji (Wigry i Norki), obejmuje budowę 100 km linii kablowej 220 kV Ełk Bis-Granica RP, rozbudowę stacji Ełk Bis oraz modernizację linii Ostrołęka-Ełk. Nowe stacje zwiększą możliwości przyłączeniowe, poprawią elastyczność pracy systemu i będą stanowić istotny element rozbudowy sieci w dynamicznie rozwijającej się części kraju. Kolejnym etapem dla obu inwestycji będzie uzyskanie decyzji lokalizacyjnych oraz opracowanie projektów budowlanych i uzyskanie decyzji administracyjnych o pozwoleniu na budowę - informują PSE.
Rozpoczęcie budowy obu nowych stacji elektroenergetycznych planowane jest na koniec 2027 r., budowa linii kablowej w 2028 r., natomiast pierwsze podanie napięcia na interkonektora planowane jest na koniec 2030 r.
Trudności
- Po stronie litewskiej prace nad Harmony Link postępują intensywnie i bez poważniejszych opóźnień. Litgrid wykupuje grunty, przygotowuje infrastrukturę i wykonuje możliwe działania z wyprzedzeniem, aby ograniczyć ryzyko problemów na późniejszych etapach. Po stronie polskiej sytuacja jest trudniejsza. Projekt obejmuje dłuższy odcinek kabla, przebudowę trzech stacji transformatorowych, kwestie wykupu gruntów, uzyskiwania pozwoleń oraz prac na terenach chronionych, gdzie obowiązują dodatkowe ograniczenia - powiedział 11 maja 2026 roku w wywiadzie dla litewskiej agencji informacyjnej BNS prezes litewskiego operatora przesyłowego Litgrid Andrius Šemeškevičius.
Jego zdaniem, dodatkowym wyzwaniem jest dostępność specjalistycznego sprzętu. Jak wskazał Šemeškevičius, projekt jest na tyle unikalny, że potrzebnych urządzeń nie można po prostu kupić „z półki”. Dotyczy to m.in. kabla, którego po polskiej stronie ma być około 90 kilometrów. Producenci takich kabli mają zwykle zamówienia na kilka lat naprzód. Oficjalnym celem pozostaje zakończenie Harmony Link w 2030 roku. Na szczeblu ministerialnym uzgodniono jednak, że obie strony będą szukały możliwości wcześniejszego uruchomienia połączenia - daje szef litewskiego operatora przesyłowego Litgrid.
Obopólne korzyści
Po zakończeniu projektu, objętość wymiany energii elektrycznej między krajami ma wynieść do 1,2 tys. MW w kierunku importu i eksportu. Obecnie po stronie polskiej sięga ona około 200 MW, do końca 2026 roku ma osiągnąć 365 MW, a do 2027 roku – zwiększyć możliwości eksportowe o 500 MW.
- Jedną z korzyści jest to, że możemy eksportować nadwyżki energii elektrycznej w godzinach szczytu, kiedy produkcja jest maksymalna, a zużycie niewystarczające. Z drugiej strony, Polacy mogą otrzymać tańszą energię elektryczną, jeśli mają jej niedobór. To podwójna korzyść tłumaczy szef Lidgird.
- Przedsięwzięcie korzystnie wpłynie na regionalne plany rozwojowe, w tym budowę kolei dużych prędkości czy przyłączenie odbiorców w Suwalskiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej. Nowa linia kablowa i stacje elektroenergetyczne umożliwią przyłączanie nowych źródeł energii oraz kolejne inwestycje w tej części kraju - informują z kolei PSE.
Koszt inwestycji szacuje się na ponad 900 milionów euro. Maksymalny budżet projektu na Litwie wyniesie 220 milionów euro, z czego 147,2 miliona euro pochodzi z unijnego wsparcia. Natomiast w Polsce całkowite inwestycje mają wynieść około 703 miliony euro, z czego pomoc z UE ma wynieść około 368 milionów euro.
Od lutego 2025 r. Litwa, Łotwa i Estonia odłączyły się od poradzieckiego systemu IPS/UPS, przyłączając się tym samym do obszaru synchronicznego, w którym znajdują się wszystkie państwa UE. Budowa nowego połączenia energetycznego pomiędzy Polską a Litwą - Harmony Link, zwiększy możliwości wymiany mocy pomiędzy systemami. Inwestycja ze względu na swoje strategiczne znaczenie jest objęta wsparciem ze środków Unii Europejskiej.
WYG
Źródła i fot: Lidgrid; PSE; Ministerstwo Energetyki RL; Kauno Diena
Fot; mapy PSE; Lidgird
